GÖKHAN YILDIZ - DEİK Başkanı Nail Olpak, THY ve ABD İlişkilerini Değerlendirdi
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Türk Hava Yolları'nın (THY) Boeing'den uçak satın alma kararına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Olpak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ABD ziyaretinin ardından yaptığı açıklamada, bu tür alımların kısa vadeli ikili ticaret dengesine indirgenmemesi gerektiğini vurguladı.
THY'nin Boeing Alımı: Uzun Vadeli İhtiyaç
Olpak, THY'nin gerçekleştirdiği uçak alımını değerlendirirken, "Amerika’ya 5 milyar dolar da 55 milyar dolar da ihracat yapılsa, Türk Hava Yolları'nın böyle bir alım gerçekleştirmesi durumunda bu uzun vadeli bir ihtiyaç. İkili ticaret dengesi çerçevesinde değerlendirilmesi doğru değil." ifadelerini kullandı. Olpak, bu perspektifin ticaret analizlerinde sıkça gözden kaçtığını belirtti.
Enerji Tedariki ve Dış Ticaret Etkisi
Olpak, doğal gaz tedarikine ilişkin olarak, ülkenin tüm gazı kendi kaynaklarından karşılayamaması nedeniyle kaya gazı ve LNG gibi kaynaklara dışarıdan bağımlılığın sürdüğünü aktardı. "Doğal gazı bir ülkeden değil de başka bir ülkeden alıyorsam, bu dış ticaretimizde aynı etkiyi oluşturacak." sözleriyle enerji alımlarının ticaret verilerine etkisini hatırlattı ve bu nedenle tek bir kalem üzerinden genellemeler yapılmasının doğru olmadığını savundu.
ABD Ziyareti, Yatırım Konferansı ve Görüşmeler
DEİK olarak her yıl ABD'de iki büyük toplantı düzenlediklerini söyleyen Olpak, ilk toplantının Washington'da, ikincisinin ise Birleşmiş Milletler ile eş zamanlı New York'ta gerçekleştirildiğini belirtti. Bu yıl 17'ncisi düzenlenen Türkiye Yatırım Konferansı'na katıldığını ve son 14 toplantıya katılarak süreçleri yakından izlediğini kaydetti.
Olpak, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katılımıyla yapılan toplantıda ABD'nin önde gelen 100 şirketinden 25'inin CEO düzeyinde yer aldığını, katılımcı firmaların büyük bölümünün Türkiye ile halihazırda çalıştığını veya uzun süredir Türkiye'de faaliyet gösterdiğini ifade etti. Toplantıda Lockheed Martin temsilcileri, bankacılık sektörü ve farklı yatırımcıların da bulunduğunu belirtti ve bu yıl daha odaklı bir format tercih edildiğini söyledi.
Toplantı İçerikleri ve Enerji-Anlaşmaları
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın ABD'de enerji firmalarıyla yürüttüğü görüşmelere değinen Olpak, toplantılarda mevcut projelerin yanı sıra LNG ve nükleer enerji alanlarındaki anlaşmaların da masada olduğunu aktardı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in odak grup toplantıları ve daha geniş çaplı oturumlara değinen Olpak, bu toplantılarda ekonomik sunumlar, analizler ve soru-cevap oturumlarının gerçekleştirildiğini söyledi. Geniş toplantıya ayrıca Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve TCMB Başkanı Fatih Karahan da katıldı.
Ticaret Hacmi ve 100 Milyar Dolar Hedefi
Olpak, iki ülke arasındaki 100 milyar dolar hedefinin, ABD Başkanı Donald Trump'ın ilk dönemi sırasında Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ortaya konulan bir vizyon olduğunu hatırlattı. Hedef konulduğunda ticaret hacminin 20 milyar dolar olduğunu, Türkiye'nin 8 milyar dolar ihracat ve 12 milyar dolar ithalatla o dönemde dengesinin aleyhine olduğunu belirtti.
DEİK ve Türk Amerikan İş Konseyi'nin hazırladığı raporda öncelikli sektörlerin mücevherat, otomotiv, inşaat malzemeleri ve mobilya gibi kalemler olduğunu aktaran Olpak, salgın sonrası raporu güncelleyerek sağlık, sivil havacılık ve dijital teknolojiyi de eklediklerini ve böylece odaklandıkları sektör sayısının 9a çıktığını söyledi.
Olpak, son yıllarda ikili ticaret hacminin önemli ölçüde artarak yaklaşık 35 milyar dolar seviyesine ulaştığını ve geçmişte aleyhlerine olan dengenin bugün 50'ye 50 seviyelerine yaklaştığını belirtti. İhracatın 8 milyar dolardan 17 milyar dolara yükselmesinin ülke adına olumlu bir gelişme olduğunu vurguladı.
İş Dünyasının Sorumluluğu
DEİK Başkanı olarak iş dünyasının 100 milyar dolarlık ticaret hedefi konusunda sorumluluk alması gerektiğini ifade eden Olpak, kamuoyunda zaman zaman doğal gaz gibi kalemlerin öne çıkarılmasıyla ticaretin yeniden aleyhlerine döneceğine dair değerlendirmeler yapıldığını ancak büyük resme bakıldığında Türkiye'nin doğru yolda olduğunu savundu.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ABD'deki temaslarının ardından AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
