Davos’ta açıklanan 'Yeni Gazze' planı: ABD en az 25 milyar dolarlık yeniden inşa hedefliyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner, Dünya Ekonomik Forumu (WEF) kapsamında İsviçre’nin Davos kasabasında Gazze Şeridi’nin yeniden inşasına ilişkin kapsamlı bir plan açıkladı. Kushner, Barış Kurulu’nun kuruluş sözleşmesinin imzalanmasının ardından sunduğu konuşmada planın ana hatlarını ve hedeflerini dinleyicilerle paylaştı.
Planın ana hatları ve hedefleri
Kushner’ın tanımladığı "Yeni Gazze" planı, konut, veri merkezleri, sanayi parkları ve kıyı turizmi gibi farklı kullanım amaçlarına ayrılmış alanları içeren renk kodlu bir harita eşliğinde anlatıldı. Planda öne çıkan hedefler şunlar:
- Finansman büyüklüğü: Barış Kurulu, modern altyapı ve kamu hizmetleri için 25 milyar doların üzerinde bir kaynak ihtiyacı öngörüyor.
- Konut ve şehirleşme: Refah’ta 100 bin yeni konutun inşa edilmesi ve "Yeni Gazze" bölgesinde yüksek binaların yer alması planlanıyor.
- Ekonomik hedefler: Plan, Gazze’yi 2035 yılına kadar bölgesel bir ekonomik merkeze dönüştürmeyi amaçlıyor; önümüzdeki on yılda bölgenin gayrisafi yurt içi hasılasının 10 milyar doların üzerine çıkartılması ve hane başına ortalama yıllık gelirinin 13 bin doların üzerine yükseltilmesi hedefleniyor.
- İstihdam ve yatırım araçları: Mesleki eğitim ve yeniden beceri kazandırma programlarına 1,5 milyar dolar ayrılması, inşaat, tarım, imalat ve dijital sektörlerde 500 binden fazla yeni istihdam fırsatı yaratılması ve ticari alanlar ile girişimciliği desteklemek üzere 3 milyar dolarlık ek yatırım fonu oluşturulması öngörülüyor.
Aşamalandırma ve uygulama öncelikleri
Plan, altı aşamalı bir kalkınma takvimine dayanıyor. Çalışmaların güneyden başlayıp kuzeye doğru ilerlemesi ve ilk dört aşamada Refah ile Han Yunus’a odaklanılması, beşinci aşamada mülteci kamplarının geliştirilmesi ve son aşamada Gazze kentinin yeniden inşasının hedeflenmesi planlanıyor. Kushner, bölgenin istihdam yaratabilmesi için yatırımın ve güvenliğin öncelikli olduğunu vurguladı: "Güvenlik olmadan kimse yatırım yapmayacak, kimse oraya inşaat yapmayacak."
Planın pratik zorlukları ve eksik noktalar
Kushner’ın sunumunda bazı kritik konulara değinilmemesi dikkat çekti. Konuşmada, savaş sırasında evlerini, işyerlerini ve geçim kaynaklarını kaybeden Filistinlilerin mülkiyet hakları veya kayıpların tazminatı gibi temel meseleler yer almadı. Ayrıca, inşa süreci sırasında yerinden edilecek kişilerin nerede yaşayacağına ve çalışmaların hangi kişi veya kuruluşlar tarafından finanse edileceğine ilişkin ayrıntı verilmedi.
Pratik uygulama açısından önemli bir diğer husus, Gazze’de başlatılacak çalışmalardan önce temizlenmesi gereken yaklaşık 68 milyon ton moloz ve savaş enkazı olarak belirtilen yükün varlığı. Bu durum, yeniden inşa sürecinin lojistik ve mali boyutunu doğrudan etkiliyor.
Finansman ve uluslararası katılım
Kushner, finansman konusunda somut isimler açıklamazken, gelecek haftalarda Washington’da "özel sektörden yapılacak çok sayıda katkının açıklanacağı" bir konferans düzenleneceğini söyledi. Konferansa ilişkin tarih veya katılımcı detayları ise paylaşılmadı.
Sonuç: Hedefler büyük, belirsizlikler çok
WEF’de sunulan "Yeni Gazze" planı, açıkça geniş ölçekli ekonomik ve kentsel dönüşüm hedefleri ortaya koyuyor. Ancak planın finansman kaynakları, mülkiyet ve tazminat politikaları ile yerinden edilme sorunlarına yönelik çözüm önerilerinin eksikliği, uygulama aşamasında önemli belirsizlikler yaratıyor. Kushner’ın sunumunda güvenlik unsurunu önceliklendirmesi, projenin siyasi ve güvenlik koşullarına sıkı sıkıya bağlı olduğuna işaret ediyor.
Öne çıkan veriler: 25 milyar doların üzerindeki tahmini kaynak ihtiyacı; Refah’ta 100 bin yeni konut; 2035 hedefi; 10 milyar doların üzeri GSYH hedefi; hane başına yıllık 13 bin dolar gelir hedefi; 1,5 milyar dolar mesleki eğitim bütçesi; 500 binden fazla yeni istihdam hedefi; 3 milyar dolarlık yatırım fonu; yaklaşık 68 milyon ton moloz.
DAVOS (İHA) - ABD BAŞKANI DONALD TRUMP'IN DAMADI VE ESKİ BAŞDANIŞMANI JARED KUSHNER, İSVİÇRE’NİN DAVOS KASABASINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN DÜNYA EKONOMİK FORUMU’NDA (WEF) GAZZE ŞERİDİ’NİN YENİDEN İNŞASI SÜRECİNE İLİŞKİN EN AZ 25 MİLYAR DOLARLIK "YENİ GAZZE" PLANINI DUYURDU.
