Danıştay Başkanı Zeki Yiğit'ten yeni anayasa vurgusu
Danıştay Başkanı Zeki Yiğit, Danıştay’ın 158. Kuruluş Yıl Dönümü töreninde yaptığı konuşmada Türkiye'nin sivil, özgürlükleri gözeten ve toplumu kucaklayan yeni bir anayasaya ihtiyaç duyduğunu ifade etti. Törene Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Adalet Bakanı Akın Gürlek ve çok sayıda yargı mensubu katıldı.
Kurumun kökleri ve hukuk devleti vurgusu
Yiğit, Danıştay'ın temellerinin 1868'de Şura-yı Devlet ile atıldığını hatırlatarak kurumun Osmanlı'dan Cumhuriyet'e intikal eden köklü bir hukuk mirası taşıdığını söyledi. Kuruluş yıldönümünün sadece bir kurumun geçmişini değil, hukuk devletinin güçlendirilmesini hatırlattığını belirtti.
Adalet anlayışı ve tarihsel referanslar
Adaletin insanlık tarihi boyunca hak ile batıl mücadelesinin merkezinde olduğunu belirten Yiğit, Hazreti Mevlana'nın adalet tarifine ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün "Adalet gücü bağımsız olmayan bir milletin devlet olarak varlığı kabul edilemez" sözlerine atıfta bulundu. "Adalet mülkün temelidir" düsturunun devletin bekası ile toplum huzuru arasındaki bağa işaret ettiğini vurguladı.
Küresel etkiler, uluslararası hukuk ve idari dönüşüm ihtiyacı
Yiğit, küresel krizlerin, iletişim araçlarının ve teknolojik dönüşümlerin kadim değerleri etkilediğini; bu hızlı değişim ortamında adaletin değişmeyen sabit eksen olduğunu söyledi. Uluslararası hukuka ilişkin değerlendirmesinde, insan hakları kapsamında herkesin temel hak ve özgürlüklere sahip olduğunu vurgulayarak İsrail'in Gazze başta olmak üzere bazı bölgelerde insan haklarını ihlal ettiği iddiasına değindi ve uluslararası hukuk sisteminin çifte standartlar nedeniyle meşruiyet krizi yaşadığı görüşünü paylaştı.
Yiğit ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Dünya beşten büyüktür" ifadesini küresel hukuk düzeninin demokratikleşmesi çağrısı olarak niteledi ve idari yargının en büyük yapısal dönüşüm ihtiyacının müstakil bir idari usul kanunu olduğunu belirterek böyle bir düzenlemenin hukuki öngörülebilirliği artıracağını söyledi.
Yargı reformu, teknoloji ve hız-nesafet dengesi
Yargı reformu strateji belgeleri kapsamında dosya sürelerinin kısaltılması, idari sulh müessesesinin zorunlu hale getirilmesi ve yapay zeka temelli karar destek sistemlerinin entegrasyonunun önemli gelişmeler olduğunu belirten Yiğit, "Teknolojinin hızı hakimlerimizin muhakemesinin ve vicdanının önüne geçmemelidir" uyarısında bulundu. Hızın amaç değil, adaletin zamanında tecellisi için araç olduğuna dikkat çekti ve süreçler hızlandırılırken hukuki güvenlikten ve kararların niteliğinden taviz verilmemesi gerektiğini kaydetti.
Yeni anayasa: "huzur belgesi" çağrısı
Yiğit, anayasayı sadece hukuki bir metin olarak görmenin ötesinde, vatandaşların güvenlik, özgürlük, milli birlik ve adil hukuk düzeni çerçevesinde huzur içinde yaşayabileceği bir toplumsal nizam vaadi olarak tanımladı. Mevcut metnin olağanüstü dönemde vesayetçi bir anlayışla kaleme alındığını savunan Yiğit, Türkiye'nin "yeni yüzyılda özgür bir ortamda, sivil bir inisiyatifle ve milletin doğrudan iradesiyle inşa edilmiş, bireyi kısıtlayan değil toplumu kucaklayan bir huzur belgesine" ihtiyacı olduğunu söyledi. Bu bağlamda anayasaya sivil bir ruh kazandırmanın milli birlik ve demokratik tekamül açısından önemine işaret etti.
Yargı bağımsızlığı ve meslek etiği
Konuşmasını yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığına vurgu yaparak tamamlayan Yiğit, yargının günlük siyasi tartışmalardan uzak tutulması gerektiğini; hakimlik mesleğinin toplum nezdinde en saygın görevlerden biri olduğunu ve yargı mensuplarının tartışmalara zemin oluşturabilecek söylem ve davranışlardan kaçınması gerektiğini belirtti. Yiğit, adaletin onarıcı gücünün toplumsal huzuru inşa ettiğini ve milli birliğin teminatı olduğunu vurguladı.
Öne çıkan ifadeler: "huzur belgesi", "müstakil bir idari usul kanunu", "yargının bağımsızlığı".
Danıştay Başkanı Yiğit'ten "yeni anayasa" vurgusu: "Türkiye, toplumu kucaklayan bir huzur belgesine ihtiyaç duymaktadır"
