Dağdan köye uzanan emek:
Konya'nın kırsal mahallelerinde asırlardır süregelen koyun yetiştiriciliği, geceyi yaylada geçiren sürülerin sabah köye dönmesiyle günlük üretim döngüsüne giriyor. Gece boyunca otlayan koyunlar sabahın erken saatlerinde köye getiriliyor ve kadınlar tarafından elle sağılıyor; sütler süzülüp hızla mayalanıyor.
Üretimin tüm aşamaları, sağımın yapılmasından peynirin keselenip tuzlanmasına kadar, kadın emeğiyle yürütülüyor. Hazırlanan salamura peynirler geleneksel yöntemlerle üretildikten sonra yıllardır süren müşteri ağına sipariş üzerine satılıyor, böylece aile ekonomisine düzenli katkı sağlanıyor.
Günlük ritüel ve üretim süreci:
Gün doğumuyla başlayan yoğun çalışma, titizlikle devam ediyor; sağım, süzme, mayalama ve keselenme adımları her gün tekrarlanıyor. 55 yaşındaki üretici Şerife Toklu işi şöyle özetliyor: "Makineyle sağsak bile arkasından elle de sağıyoruz. Çünkü makine sağlıklı yapmıyor, biz de sağım yapıyoruz. Sipariş üzerine çalışıyoruz, müşterilerimiz var. 27-28 senedir bu sektördeyiz. Mayısın 6’sında başlıyoruz, Ağustosun ortalarında bitiriyoruz. Yaklaşık 6 ay kadar sağımımız devam ediyor. Günlük 10-15 kilo kadar peynir oluyor. Köyde de kilosunu 600 liradan satıyoruz."
Yayla otunun lezzete etkisi:
Sağım işinin erkekler tarafından da desteklendiği ailelerde, hayvanların doğal beslenmesi lezzet açısından önem taşıyor. Emre Toklu, "Yem verdiğin hayvanın sütünün lezzeti olmaz, peynirin de tadı olmaz" diyerek yayımdan dönen hayvanların sütündeki farkı vurguluyor. Aile üyeleri siparişleri önceden alıp, her müşteriye göre üretim planlıyor; bu sayede üretim ve satış dengeli ilerliyor.
Konya kırsalında sürdürülen bu geleneksel üretim modeli, kadın emeğinin öne çıktığı, doğal ve yüksek talep gören bir gelir kaynağı olarak önemini koruyor.
GECE BOYUNCA DAĞDA OTLAYAN KOYUNLAR, SABAHIN ERKEN SAATLERİNDE KÖYE GETİRİLDİKTEN SONRA KADINLAR TARAFINDAN ELLE SAĞILIYOR.
