Brüksel buluşmasında müttefiklerin öncelikleri ve tartışma gündemi
Belçika'nın başkenti Brüksel'deki NATO Karargahı'nda düzenlenen Ukrayna Savunma Temas Grubu toplantısının açılışında, ABD Savunma Bakanlığı Siyasi İşler Müsteşarı Elbridge Colby ile Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte konuştu. Toplantıda Ukrayna'nın ihtiyaçları, hava savunması ve taktik öncelikler öne çıktı.
Colby'nin eleştirisi:
Pentagon Müsteşarı Elbridge Colby, Ukrayna kuvvetlerinin direncini ve son kazanımlarını takdir ettiğini belirterek, ancak Rusya'nın cephe hattındaki ilerleyişini engelleme ve savaşın sona ermesini sağlama bakımından bazı hedeflerin etkin olmadığı değerlendirmesini paylaştı. Colby, toplantıda "Bizim değerlendirmemiz bu tür saldırıların savaşın sona ermesini sağlamakta etkili olmadığı ve Rusya’nın cephe hattındaki ilerleyişini durdurmaya da katkıda bulunmadığı yönünde" ifadelerini kullandı.
Colby ayrıca, cephe gerisindeki hedeflere yönelik saldırıların Rus kamuoyunun ve Kremlin'in tırmanma eğilimini pekiştirebileceğini, hatta bu tür saldırılarda avantaj dengesinin Moskova'dan yana olabileceğini vurguladı. Bu değerlendirme çerçevesinde Colby, desteğin öncelikle Ukrayna'nın cephe hattını tutma ve kazanım elde etme kapasitesini güçlendirmeye odaklanması gerektiğini savundu.
Zelenskiy'nin talepleri ve üretim ihtiyacı:
Toplantıya katılan Ukrayna temsilcileri, özellikle hava savunma kapasitesinin acil olduğunu vurguladı. Zelenskiy, müttefik depolarında bekleyen hava savunma füzelerine ihtiyaçları olduğunu belirtti ve jet motorlu insansız hava araçlarına karşı F-16'ları kullanmalarına rağmen bu uçakların yoğun bakım gerektirdiğini anlattı. Zelenskiy, "F-16 güçlü bir savaş uçağı ancak çok fazla bakım gerektiriyor" diyerek daha fazla savaş uçağı talebinde bulundu.
Ayrıca Zelenskiy, İsveç yapımı Gripen ve Fransa yapımı Rafale uçaklarının Ukrayna semalarında yer alması için çalışmaların sürdüğünü, Kırım'ı Rusya'ya bağlayan köprüyü hedef aldıklarını ve Ukraynalı silah üreticilerinin isabetli İHA ve füze geliştirdiğini; ancak bunun devamlılığı için finansmana ihtiyaç bulunduğunu kaydetti. Zelenskiy, NATO'nun Ankara zirvesinde verilen 8 milyar euro tutarındaki ilave destek taahhüdünün yerine getirilmesini talep etti.
Müttefik taahhütleri ve kış uyarıları:
İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, Ukrayna'ya 240 milyon pound tutarında ilave destek sağlanacağını açıkladı. Streeting, desteğin beraberindeki fırlatma sistemleriyle birlikte binden fazla ilave kısa menzilli hava savunma füzesi ve Avrupa'nın çeşitli yerlerinden temin edilen bir düzineden fazla radar içerdiğini belirtti. Teslimatların Aralık ayında başlayacağı bildirildi.
Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, Ukrayna'nın savaşın beşinci kışına girdiğini, Rusya'nın İHA ve balistik füze stokunu genişlettiğini ve bu yüzden kışın daha zorlu olabileceğini söyledi. Pistorius, geçen dönemde Ukrayna'nın karşı taarruzlarla kaybettiğinden daha fazla toprak ele geçirdiğini ve aynı sürede 50 binden fazla Rus askeri öldü veya yaralandı tespitinin yapıldığını ifade etti. Buna rağmen Ukrayna'nın kırılganlığının sürdüğünü belirterek, Rusya'nın sivillere yönelik saldırılarının sonuçlarının hem Ukrayna hem de Avrupa için ağır olabileceği uyarısını yaptı.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise müttefikleri yıl bitmeden ek taahhütlerde bulunmaya çağırdı ve Ukrayna'nın önceliklerinin hava savunması ve İHA üretimi olduğunu vurguladı. Rutte, PURL mekanizması ve diğer NATO araçları üzerinden sağlanan finansmanın sürdürülmesinin önemine dikkat çekti.
Toplantıda öne çıkan ortak tespit, kış dönemine girilirken Ukrayna'nın savunma ihtiyaçlarının aciliyetini koruduğu ve müttefiklerin finansman ile donanım taahhütlerinin sürdürülebilir olması gerektiği yönünde oldu. Colby'nin değerlendirmesi, saha odaklı ve lojistik-temelli desteğin önceliklendirilmesine dair bir tartışma zemini açtı; ayrıca Colby, bu desteğin sürdürülmesinin sorumluluğunun esas olarak Avrupa'nın omuzlarında olacağını söyledi.
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Siyasi İşler Müsteşarı Elbridge Colby, Ukrayna’nın Rusya’nın iç bölgelerine yönelik saldırılarına ilişkin, "Bizim değerlendirmemiz bu tür saldırıların savaşın sona ermesini sağlamakta etkili olmadığı ve Rusya’nın cephe hattındaki ilerleyişini durdurmaya da katkıda bulunmadığı yönünde" dedi.