uzman değerlendirmesi
Manisa’nın Turgutlu ilçesinde bir okul yakınında meydana gelen silahlı saldırıda 2’si ağır 11 öğrencinin yaralanmasının ardından, eğitim ortamlarında güvenlik ve şiddetin önlenmesi yeniden gündeme geldi. Elazığ Medilines Hastanesi Uzman Klinik Psikologu Esma Yıldız, olayın ardından yaptığı değerlendirmede, çocuklarda görülen davranış değişikliklerinin sadece disiplin ya da güvenlik sorunu olarak ele alınmaması gerektiğini söyledi.
şiddetin arkasındaki çok katmanlı etkenler:
Yıldız, şiddet davranışlarının tek bir nedenle açıklanamayacağını vurguladı. Öfke, dışlanmışlık, değersizlik, çaresizlik, akran ilişkilerindeki sorunlar, aile içi yaşantılar, çevresel etkenler ve duyguları düzenleme güçlükleri gibi faktörlerin bir arada veya ayrı ayrı etkili olabileceğini belirtti. Bu nedenle her olayın kendi koşulları dahilinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Çocukların yoğun duyguları tanımlamakta ve ifade etmekte zorlanmaları halinde bu güçlüklerin içe kapanma, sosyal geri çekilme, öfke patlamaları, kurallara karşı gelme veya saldırgan davranışlar şeklinde ortaya çıkabileceğine dikkat çekti. Ancak Yıldız, bu tür belirtilerin her çocuğun aynı anlama gelmediğini ve tek başına şiddet davranışının habercisi sayılmaması gerektiğini ifade etti.
iletişim ve korunma odaklı yaklaşım:
Yıldız, olay sonrası Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okulda eğitime ara verildiğini ve öğrenci, öğretmen ile velilere yönelik psikososyal destek çalışmalarının başlatıldığını hatırlattı. Aynı zamanda yetişkinlerin, çocuklarda süreklilik gösteren veya ani davranış değişikliklerini göz ardı etmemesi gerektiğini belirtti. Öne çıkan uyarı işaretleri arasında sosyal çevreden uzaklaşma, öfke kontrolünde zorluk, akranlarla sürekli çatışma ve daha önce görülmeyen içe kapanma sayıldı.
Yıldız, çocuğa doğrudan suçlayıcı sorular sormanın yerine; "Son zamanlarda seni zorlayan bir şey var mı?", "Bunu yaşarken ne hissettin?", "Bunun hakkında konuşmak ister misin?" gibi açık uçlu sorularla güvenli bir iletişim alanı oluşturmanın daha işlevsel olduğunu vurguladı. Çocukların duygularını ifade edebilmelerinin ve gerektiğinde psikolojik destek alabileceklerini bilmelerinin koruyucu bir rol oynadığını söyledi.
anlamak ile onaylamak arasındaki fark:
Yıldız, "Bir çocuğun davranışını değiştirmeye çalışmadan önce, o davranışın bize ne anlatmaya çalıştığını anlamamız gerekir" diyerek, anlamanın şiddeti onaylamak anlamına gelmediğini netleştirdi. Çocuğun yaşadığı duygusal veya sosyal güçlükleri anlamaya çalışmanın, davranışın sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını; güvenli sınırlar koymanın, uygun müdahaleyi yapmanın ve gerektiğinde profesyonel destek sağlamanın eş zamanlı olması gerektiğini ifade etti.
Son olarak Yıldız, okullarda şiddetin önlenmesinin yalnızca olay gerçekleştikten sonra müdahale etmekle sınırlı kalmaması gerektiğini, çocukların kendilerini güvende hissedebilecekleri, duygularını ifade edebilecekleri ve yardım istemekten çekinmeyecekleri bir okul iklimi oluşturmanın önleyici çalışmalarda kilit rol oynadığını belirtti.
ELAZIĞ MEDİLİNES HASTANESİ UZMAN KLİNİK PSİKOLOGU ESMA YILDIZ
