ekran bağımlılığı uyarısı ve önerinin özü:
Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Haydar Kutlu, çocuk ve gençlerde artan ekran kullanımının dikkat, uyku düzeni ve psikolojik sağlığı olumsuz etkilediğini belirtti. Kutlu, sorunla mücadelede akıllı telefonları tamamen bırakmak yerine, bağımlılık yapma potansiyeli azaltılmış yeni bir telefon segmenti geliştirilmesini önerdi.
gençlerde artan ekran süresi ve beyin gelişimi:
Kutlu, Türkiye'de ortalama günlük ekran süresinin yaklaşık 5 saat olduğunu, gençlerde bu sürenin ise 6-7 saate kadar çıktığını aktardı. Henüz gelişimini tamamlamamış ergen beyninin yoğun ekran kullanımından olumsuz etkilenebileceğini vurgulayan Kutlu, 'Henüz olgunlaşmamış bir ergen beyni çok fazla ekrana baktığında beynin bazı kısımlarında tahribat oluşuyor' ifadelerini kullandı.
dikkat, uyku ve psikolojik etkiler:
Kutlu'ya göre küçük yaşlarda yoğun ekran kullanımı çocukların odaklanma süresini kısaltıyor; ergenlerde ise uyku problemleri, duygusal sorunlar ve depresyona yatkınlık artıyor. Bu durumun hem genel hem de akademik yaşam üzerinde doğrudan zararlı etkileri olduğunu belirtti.
oyun ve sosyal medya bağımlılığı:
Kutlu, ekran bağımlılığının farklı biçimlerde görüldüğünü söyledi; 'Erkeklerde oyun bağımlılığı artarken kız çocuklarında da sosyal medya uygulamalarına bağımlılıkta artış var.' yorumunu paylaştı.
ailelere ve küçük çocuklara yönelik uyarılar:
Özellikle 0-6 yaş arasındaki çocukların ekrandan uzak tutulması gerektiğini vurgulayan Kutlu, ailelere çocuklara ekran yerine sunulabilecek alternatif etkinlikler oluşturma çağrısında bulundu. Ailelerin günlük rutinlerinde ekran dışı aktiviteler planlamasının önemine dikkat çekti.
'bağımlılık yapmayan' telefon nasıl olmalı:
Kutlu, akıllı telefonlarla tuşlu telefonlar arasında konumlanan yeni bir segmentin geliştirilmesini önerdi. Tavsiye edilen modelde günlük ihtiyaçları karşılayan ancak bağımlılık yapıcı uygulamaların kısıtlandığı bir yapı öngörülüyor; örneğin banka uygulaması, navigasyon, kamera gibi temel uygulamaların bulunması gerektiğini söyledi.
Sosyal medyada başlattığı çağrının kısa sürede destek gördüğünü aktaran Kutlu, 'Günler içinde binlerce insan bu fikri destekledi' dedi. Türkiye'de yerli ve milli bir ürün geliştirme olasılığına da değinerek böyle bir telefonun özellikle ebeveynler için önemli bir alternatif olabileceğini belirtti.
Kutlu'nun vurguladığı çözüm, ekran bağımlılığının tüm yönlerini tek başına ortadan kaldırmayacak olsa da, zararlı uygulamaların kısıtlandığı ve üretken uygulamaların ön plana çıktığı bir telefon segmentinin çocuk ve gençlerin ekran kullanımını düzenlemede somut bir adım olabileceği görüşünü taşıyor.
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN HAYDAR KUTLU
