yaz aylarında artan ishal vakalarına dikkat
Büyük Anadolu Samsun Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Filiz Gebeşoğlu, yaz aylarında sıklığı artan bağırsak enfeksiyonlarına karşı aileleri uyardı. Gebeşoğlu, halk arasında "yaz ishali" olarak bilinen bu tabloda en büyük tehlikenin sıvı ve mineral kaybı (dehidratasyon) olduğunu ve belirtiler fark edildiğinde hızlı sıvı desteği ile gerekirse tıbbi müdahalenin hayati önem taşıdığını vurguladı.
nedenleri ve risk faktörleri
Sıcak havalarda mikroorganizmaların yiyecek ve sularda daha hızlı çoğalması nedeniyle ishal vakalarında artış gözlenir. Kirli veya güvenilir olmayan içme suyu, bozulmuş gıdalar, açıkta satılan yiyecekler, iyi yıkanmamış sebze ve meyveler, az pişmiş et, tavuk ve balık ile havuz veya deniz suyunun yutulması risk faktörleri arasındadır. Ayrıca el hijyenine dikkat edilmemesi ve seyahat sırasında farklı su ve gıda kaynaklarına maruz kalmak riski artırır. Yaz aylarında aktifleşen rotavirüs ve adenovirüs gibi virüsler ile salmonella ve shigella gibi bakteriler etkili olabilir.
0-5 yaş arası çocukların savunmasızlığı
Dr. Gebeşoğlu, bağışıklık sistemleri tam gelişmemiş olan 0-5 yaş arası çocukların daha savunmasız olduğunu belirtti; bu yaş grubunda dehidratasyon riski daha yüksektir.
belirtiler
İshalin sık görülen belirtileri arasında günde üçten fazla sulu dışkılama, karın ağrısı ve kramplar, bulantı, kusma, halsizlik, iştahsızlık, hafif veya yüksek ateş yer alır. Kritik uyarı işaretleri olarak ağız kuruluğu, idrar miktarında azalma, gözlerde çöküklük ve huzursuzluk sayılmalıdır.
korunma ve tedavi önerileri
Korunmada hijyen ön plandadır: ellerin sık sık yıkanması, çocuklara verilen yiyeceklerin temiz ve iyi pişmiş olması, kaynatılmış ya da güvenilir şişe suyu kullanılması ve gıdaların uygun koşullarda saklanması önemlidir. Ayrıca rotavirüs aşısı ile ek koruma sağlanabilir.
İshal tedavisinde temel yaklaşım sıvı ve elektrolit kaybını yerine koymaktır. Hafif vakalarda bol su ve oral rehidrasyon solüsyonları verilmesi; pirinç lapası, muz, patates ve yoğurt gibi sindirimi kolay besinlerin tercih edilmesi önerilir. Bu süreçte yağlı ve paketli gıdalardan kaçınılmalıdır. Orta ve ağır vakalarda mutlaka doktor kontrolü gereklidir. Dr. Gebeşoğlu, antibiyotiklerin yalnızca bakteriyel kaynaklı enfeksiyonlarda ve hekim önerisiyle kullanılması gerektiğini, emzirme dönemindeki bebeklerde ise anne sütüne devam edilmesi gerektiğini vurguladı.
Belirtiler hızla kötüleşirse veya dehidratasyon bulguları ortaya çıkarsa derhal sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
BÜYÜK ANADOLU SAMSUN HASTANESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI UZMANI DR. FİLİZ GEBEŞOĞLU, YAZ AYLARINDA ARTIŞ GÖSTEREN İSHAL VAKALARINA KARŞI AİLELERİ UYARDI.
