Çocuklarda bilinçsiz gıda takviyesi kullanımı tehlikeleri
Medical Park Bahçelievler Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü Uzmanı Dr. Aysu Özge Yönetci Pekuz, çocuklarda hekim önerisi olmadan kullanılan vitamin ve bitkisel ekstrelerin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekti. Uzman, özellikle Covid-19 pandemisi sonrası ailelerin takviye kullanımına yöneldiğini, bu eğilimin 2020-2025 arasında çocuk yaş grubunda yüzde 46 artış gösterdiğini belirtti.
Yaygın kullanılan takviyeler ve riskleri
Dr. Yönetci Pekuz, Omega-3, D vitamini ile Afrika sardunyası, ekinezya ve kara mürver gibi bitkisel ekstrelerin kullanımının çok yaygın olduğunu ifade etti. Bu ürünlerin hekim kontrolü dışında kullanımının nöbetleri tetikleyebileceğini, karaciğer enzimlerinde yükselmeye, böbrek yetmezliğine ve nadir durumlarda nakile kadar giden sonuçlara yol açabileceğini vurguladı. Ayrıca bazı preparatların erken ergenlik belirtilerini tetikleyebildiğini ve birkaç kız hastada erken meme gelişimi gözlendiğini aktardı.
Koruyucu kullanım pratikleri
Uzman, 0-1 yaş döneminde belirli dozlarda D vitamini ve 4. aydan sonra profilaksi dozunda demirin rutin uygulamalardan olduğunu hatırlattı, ancak bunun dışındaki takviyelerin eksiklik yoksa gereksiz ve potansiyel olarak zararlı olduğunu belirtti. Dr. Yönetci Pekuz bitkisel içeriklerin zararsız olduğu inancına karşı uyarıda bulunarak; ilaçların birçok etkin maddesinin bitkilerden elde edildiğini ve bitkisel ibaresinin otomatik güvenlik anlamına gelmediğini söyledi.
Vaka örneği
Uzman, kontrolsüz kullanımın somut etkisini bir vaka ile paylaştı: 4 yaşındaki bir çocuk kara mürver ekstresini fazla dozda kullanmış ve ciddi bir yoğun bakım süreci geçirmek zorunda kalmıştı. Hastada karaciğer enzimleri yükselmiş ve takip yoğun bakım koşullarında yapılmıştı. Dr. Yönetci Pekuz, bu tür ürünlerin toksik ve güvenli doz aralıklarının çoğunlukla bilinmediğini hatırlattı.
Uzman önerileri
Dr. Yönetci Pekuz ailelere şu önerilerde bulundu: ürünleri çocuklara uygulamadan önce mutlaka hekim görüşü alınmalı; yalnızca tespit edilmiş bir eksiklik varsa takviye kullanılmalı; tezgah üstü vitamin, mineral ve bitkisel preparatların güvenli dozları bilinmediği için dikkatli olunmalı. Ayrıca geniş çalışmaların, bağışıklık güçlendirici veya vitamin takviyelerinin sık hastalanma üzerine belirgin bir koruyucu etkisi göstermediğini ortaya koyduğunu belirtti.
Özetle, çocuklarda gıda takviyeleri hekim önerisi olmadan ve kontrolsüz biçimde kullanılmamalı; bitkisel olması zararsız anlamına gelmez ve olası toksik etkiler göz önünde bulundurulmalıdır.
Bilinçsiz gıda takviyesine dikkat: "4 yaşındaki hastam ciddi bir yoğum bakım süreci yaşadı"
