Çocuklarda atopik dermatit: Özet ve uzman görüşü
Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Çocuk Alerjisi Bölümü’nden Uzm. Dr. Gülnar Aliyeva, çocuklarda sık görülen atopik dermatit hakkında aileleri bilgilendiriyor. Aliyeva, hastalığın belirtileri, risk faktörleri, tanı süreci ve tedavi yaklaşımlarında ailelerin bilinçli olmasının önemine dikkat çekti.
Hastalığın mekanizması ve risk faktörleri
Aliyeva, atopik dermatitte cildin koruyucu yapısının zayıfladığını ve bunun cildi dış etkenlere karşı daha hassas hale getirdiğini belirtiyor. Ciltteki faydalı mikroorganizmaların dengesinin bozulabileceğini ve bağışıklık sisteminin farklı tepkiler verebileceğini ifade etti. Aile öyküsü (egzama, astım, alerjik nezle) hastalık için en önemli risk faktörü olarak vurgulanıyor.
Ayrıca hava kirliliği, sigara dumanı, iklim koşulları, yaşam tarzı, beslenme ve stres hem hastalığın gelişiminde hem de alevlenmelerinde rol oynayabilir. Sabun, deterjan, parfüm gibi tahriş edici ürünler; ev tozu, polenler, hayvan tüyleri ve bazı mikroorganizmalar da sık tetikleyiciler arasında sayılıyor. Aliyeva, atopik dermatitin ilerleyen yıllarda besin alerjisi, alerjik rinit ve astım gibi diğer alerjik hastalıklara zemin hazırlayabileceğini hatırlattı.
Belirtiler ve hastalığın seyri
Uzman, atopik dermatitin en rahatsız edici belirtisinin şiddetli kaşıntı olduğunu, kaşıntının özellikle geceleri arttığını ve bunun uyku düzenini bozarak huzursuzluk, dikkat dağınıklığı ve kronik yorgunluğa yol açabileceğini söyledi. Bebeklik döneminde genellikle yanaklarda kızarıklık, kuruluk ve pullanma ile başlayan bulgular zamanla saçlı deri, kulak arkası, boyun ve gövdeye yayılabilir. Kol ve bacakların dış yüzleri bebeklik döneminde sık tutulurken, çocukluk çağında ağız çevresi, göz çevresi ile dirsek ve diz arkaları gibi cilt kıvrımlarında daha sık görülür. Ergenlik döneminde eller ve göz kapakları da tutuluma eklenebilir. Hastalık genellikle dalgalı seyir gösterir; dönemsel hafiflemeler ve alevlenmeler gözlenir.
Tanı ve alerji değerlendirmesi
Aliyeva, atopik dermatit tanısının çoğunlukla öykü ve dermatolojik muayene ile konduğunu belirtti. Küçük çocuklarda uygun tedaviye rağmen düzelmeyen veya orta-ağır seyreden olgularda besin alerjileri açısından değerlendirme yapılabileceğini vurguladı. Bu yaş grubunda en sık sorumlu besinler inek sütü, yumurta, buğday ve kuruyemişler olarak sıralandı. Yaş ilerledikçe solunum yoluyla alınan alerjenlerin (ev tozu akarları, hayvan tüyleri, polen) önemi artıyor.
Yapılan alerji testlerinin mutlaka hastanın klinik bulguları ve şikayetleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Aliyeva, doktor önerisi olmadan besinlerin diyetten çıkarılmasının doğru olmadığını belirtti. Uzun süren, şiddetli veya tedaviye yanıt vermeyen durumlarda ayırıcı tanı önem taşıyor.
Tedavi ilkeleri ve cilt bakımının rolü
Uzman, atopik dermatit tedavisinde tetikleyici faktörlerin kontrol altına alınması ve doğru cilt bakımının temel olduğunu ifade etti. Düzenli nemlendirme, uygun banyo alışkanlıkları ve cildi tahriş edebilecek ürünlerden kaçınma tedavinin vazgeçilmez unsurları arasında sayıldı. Alevlenme dönemlerinde doktorun önerdiği tedavilerle belirtiler kontrol altına alınır.
Ayrıca enfeksiyonlardan korunma, stresin azaltılması ve hasta ile ailenin bilgilendirilmesinin tedavi başarısını artırdığı vurgulandı. Aliyeva, doğru ve düzenli takip ile atopik dermatitin büyük ölçüde kontrol altına alınabileceğini ve hastaların yaşam kalitesinin belirgin şekilde iyileştirilebileceğini belirtti.
Kaynak: Uzm. Dr. Gülnar Aliyeva, Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Çocuk Alerjisi Bölümü.
ÇOCUK ALERJİSİ BÖLÜMÜ'NDEN UZM. DR. GÜLNAR ALİYEVA
