Çocuğunuzu bahar alerjisinden korumanın yolları
Uzm. Dr. Mesut Arslan (Medicana Bursa Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü), bahar aylarının çocuklar için açık havada özgürce zaman geçirmek anlamına gelmesine karşın, alerjik nezle (rinit) veya bilinen adıyla saman nezlesi nedeniyle rahatsızlıkların sık görüldüğünü belirtiyor. Hapşırma krizleri, burun akıntısı ve kaşıntı aileleri endişelendirebiliyor.
Alerjik nezlenin türleri ve tetikleyiciler
Alerjik nezle iki ana gruba ayrılır: mevsimsel (bahar) nezle ve perennial (yıl boyu) alerjik nezle. Bahar nezlesi genellikle çimen, ağaç ve ot polenlerine bağlı gelişirken; perennial nezlede tetikleyiciler arasında ev tozu akarları, hamamböceği, küf ve evcil hayvanlar bulunur. Uzm. Dr. Arslan, özellikle bahar aylarında burun akıntısı ve burun tıkanıklığı yaşayan hastaların yaklaşık yarısının bahar nezlesi olduğunu, bu durumun ise bazen yıl boyu bazen de mevsimsel şekilde seyredebileceğini vurguluyor.
Belirtiler: hangi şikâyetler alerjiye işaret eder?
Alerji genellikle sık tekrarlayan burun akıntısı, burun tıkanıklığı ve aksırık nöbetleri ile kendini gösterir. Aksırıklar genelde arka arkaya 10–20 atak şeklinde olabilir; burun akıntısı su gibi, bol ve devamlıtır. Akıntı olmadığında çocuk burun tıkanıklığından şikâyet edebilir; burun tıkanıklığı, burun içini kaplayan mukozanın şişmesine bağlı gelişir. Alerjik nezle göz sulanması ve kaşıntısı gibi göz bulgularıyla birlikte görülebilir; bazen damağa veya genize de akıntı ya da kaşıntı hissi olabilir.
Soğuk algınlığıyla karışma riski ve uyarılar
Alerjik nezle sıklıkla soğuk algınlığı ile karıştırılır. Uzm. Dr. Arslan, eğer nezle ilkbahar ve yaz aylarında başlıyor, üç haftadan uzun sürüyor ve iyileşme eğilimi göstermiyorsa alerjik nezle şüphesinin kuvvetlendiğini; böyle durumlarda doktor değerlendirmesinin gerekli olduğunu belirtiyor. Bahar alerjisi çocuklarda genellikle 2 yaşından önce nadir görülür ve okul çağında daha sık rastlanır. Ayrıca alerjik nezle tanısı alan çocuklarda astım görülme sıklığı yüksek olduğundan, ailelerin öksürük ve hırıltı belirtilerine dikkat etmesi önemlidir. Çocuklukta başlayan belirtiler yetişkinlik döneminde de devam edebilir.
Tanı ve testler
Çocuğun alerjik nezle şüphesi varsa, alerjiye neden olan maddeleri belirlemek için cilt (prick) testleri veya kan testleri yapılabilir. Test sonuçları belirli bir alerjene karşı duyarlılık gösterdiğinde, buna yönelik çevresel önlemler alınabilir veya spesifik tedavi başlanabilir.
Korunma ve tedavi yaklaşımları
Alerjik nezle tedavisinin ilk adımı alerjene maruziyeti azaltmaktır. Eğer alerji polenlere bağlıysa, tozlaşmanın yoğun olduğu aylarda çocuğu yeşil alanlardan mümkün olduğunca uzak tutmak ya da temas kaçınılmazsa çocuğu tedavi altında tutmak gerekir. Çevresel önlemler yetersiz kaldığında ilaç tedavisi etkili bir seçenektir; bu ilaçlar belirtiler görüldüğü sürece kullanıldıklarında şikâyetleri azaltabilir.
İlaç tedavisi yeterli gelmediğinde ise çocuklarda immünoterapi (alerji aşısı) uygulanabilir. Duyarlı olunan alerjenlerin artan dozlarda verilmesiyle bağışıklık sistemi düzenlenmeye çalışılır; bir süre sonra vücudun bu alerjenleri daha doğal karşılayabilmesi hedeflenir.
Sonuç: Bahar aylarında artan bulgular devam ediyorsa erken değerlendirme, uygun tanı ve önlemler çocuğun yaşam kalitesini korumada belirleyicidir.
ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI UZM. DR. MESUT ARSLAN
