Antalya konferansında Yılmaz: Savunma sanayinde 'önce alıcıydık, şimdi satıcıyız'
Antalya'nın Serik ilçesindeki Belek Turizm Merkezi'nde düzenlenen 5. Savunma ve Havacılık Sanayiinde Küresel Stratejiler Konferansı'nda konuşan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye'nin savunma sanayisinde kaydettiği dönüşümü ve artan ihracat performansını değerlendirdi.
Dünya yapısal bir dönüşüm sürecinden geçiyor
Yılmaz, küresel güvenlik endişeleri, jeopolitik gerilimler ve teknolojik değişimin savunma politikalarını yeniden şekillendirdiğini vurguladı. NATO ve Avrupa Birliği'nin savunma harcamalarına dair hedeflerini bu değişimin somut göstergeleri olarak niteledi ve 2035'e dönük harcama hedeflerinin strateji değişimini işaret ettiğini belirtti.
Türkiye'nin savunma sanayindeki dönüşümü ve somut veriler
Yılmaz, savunma sanayisinde gelinen noktayı sayılarla aktardı: 3 bin 500'ü aşkın firma, bin 400'ün üzerinde proje ve yaklaşık 100 bin kişiye sağlanan nitelikli istihdamın bulunduğunu; yakın gelecekte bu istihdamın 150 bine çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi. Yerli üretim oranının yüzde 80'in üzerinde olduğunu ve Türkiye'nin 185 ülkeye ihracat yaptığına dikkat çekti.
Konuşmasında, "Geçmişte paramızı ödediğimiz halde bize satılmayan ürünleri bugün biz dünyanın dört bir yanına parası mukabilinde satar hale gelmiş durumdayız" ifadesini kullandı ve bu durumun Türkiye'nin son çeyrek yüzyıldaki gelişimini özetlediğini belirtti.
10 milyar dolar eşiği ve yeni hedefler
Yılmaz, savunma sanayisi ihracatının 10 milyar doları aştığını söyleyerek bunun yeni sorumluluklar getirdiğini vurguladı. Türkiye'nin çift haneli ihracat yapan ülkeler arasında kalıcı olmasının gerekliliğine işaret etti ve yapay zekâ gibi yeni teknolojilerin sisteme etkin şekilde entegre edilmesinin, ürün bazlı ortaklıkların artırılmasının önemini dile getirerek, savunma sanayisi güçlü olmayan bir ülkenin uluslararası alanda bağımsız tutum almasının zor olduğuna dikkat çekti.
Ekonomiye etkisi: Cari açık, istihdam ve sivil uygulamalar
Yılmaz, savunma sanayisinin hem ihracat artışı hem de ithalat ikamesi yoluyla cari açığın azalmasına katkı sağladığını, nitelikli istihdam ve katma değeri yüksek üretimle ekonomik getirinin arttığını belirtti. Ayrıca savunma teknolojilerinin zamanla sivil endüstrilere sirayet ettiğini ve sağlık başta olmak üzere sivil sektörlerde yerli üretimin yükseltilmesi gerektiğini söyledi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın değerlendirmesi
Ticaret Bakanı Ömer Bolat da küresel düzeyde savunma, ekonomi ve ticaret alanlarında köklü bir dönüşüm yaşandığını; mevcut uluslararası düzenin aşınmaya uğradığını ifade etti. Bolat, Türkiye'nin Batı'daki karmaşa ile Doğu'daki hızlı ilerleme arasında yer aldığına dikkat çekerek, 2025 yılında toplam mal ve hizmet ihracatının 396 milyar dolar olduğunu ve savunma sanayi ihracatının göreve geldiği dönemde neredeyse %100 artarak 10 milyar 54 milyon dolara ulaştığını aktardı. Ayrıca orta yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payının yüzde 43,5 olduğunu belirtti.
Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün'ün verileri
Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, sektörün 2025 ihracat performansını ayrıntılı verilerle paylaştı: 2025 yılında savunma ve havacılık sanayii ihracatı 10,54 milyar dolar seviyesine ulaştı ve bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 48 artış anlamına geliyor. Bölgesel dağılımda Avrupa'ya 4,3 milyar dolar, Orta Doğu'ya 1,6 milyar dolar ihracat gerçekleştirildiğini; en fazla ihracat yapılan ülkelerin Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Slovakya olduğunu bildirdi.
Görgün, savunma sanayinin Türkiye toplam mal ihracatı içindeki payının 2022'de yüzde 1,7 iken 2025'te yüzde 3,6 seviyesine yükseldiğini, 2025'te mal ihracatına ek olarak 184 milyon dolar hizmet ihracatı tespit edildiğini ve sektörün 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 79 artışla 17,9 milyar dolarlık yeni sözleşme imzaladığını açıkladı. Kişi başına düşen ihracat cironun 2021'de 45 bin dolar iken 2025'te 100 bin dolar seviyesine çıktığını, sektör ortalaması için hedeflerinin kişi başına yaklaşık 300 bin dolar olduğunu belirtti. Ayrıca savunma firmalarının sivil pazarlara açılımına ilişkin strateji geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
İhracat şampiyonlarına ödül töreni
Açılış konuşmalarını takiben düzenlenen Savunma ve Havacılıkta 2025 İhracat Şampiyonları Ödül Töreni'nde başarılı ihracatçılara ödüller verildi. Programa; Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Antalya Valisi Hulusi Şahin, Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Savunma ve Havacılık Sanayii İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Mehmet Demiroğlu, Antalya milletvekilleri ve çok sayıda ihracatçı katıldı.
CEVDET YILMAZ
