Teklifin genel çerçevesi
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler tarafından açıklanan ve yaklaşık 360 imza ile Meclis Başkanlığına sunulan kanun teklifi, "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünlüğün Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" adıyla 12 maddeden oluşuyor. Teklifin hedefi, raporda öngörülen adımlar doğrultusunda PKK-KCK yapılanmasının fiili varlığına son verildiğinin ve silah ile mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti sonrasında soruşturma ve kovuşturmalar bakımından düzenlemeler getirmek olarak özetleniyor.
Erteleme kapsamı ve istisnalar:
Teklifte yer alan düzenlemeye göre örgüt faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlarda eritme/ertelenme mekanizmaları getiriliyor ancak kasten adam öldürme suçları ile 2005 öncesi verilen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet kararları kapsam dışı bırakılıyor. Buna göre TCK kapsamında örgüte üye olma, örgüt yönetme, yardım, yataklık ve propaganda suçları gibi fiillerden cezalandırılanlar için farklı erteleme süreleri öngörülüyor: 15 yıla kadar olan hapis cezalarında 5 yıl erteleme, 15 yıl ve üstü ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet kapsamına girenlerde ise 10 yıl erteleme mekanizması planlanıyor.
Teklifte ayrıca TCK 221 ve 314. maddeleri ile Terörle Mücadele Kanunu'nun ilgili hükümlerine vurgu yapılarak, erteleme kararının şarta bağlı olduğu, bu süre içinde yeniden suç işlenmesi halinde erteleme kararının kaldırılacağı hükmü yer alıyor.
Koruma tedbirleri ve yargı süreci:
Dördüncü maddede soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki dosyaların durumu ele alınıyor. Erteleme kararı verilebilecek suçlar nedeniyle alınmış tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirlerinin kaldırılması, yetkili hakim veya mahkeme tarafından değerlendirilerek, bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ceza dairesiyle irtibatlı olarak karara bağlanabilecek. İstinaf veya temyiz süreçlerinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilerek yerel mahkemesine gönderilmesi gibi usuller de düzenlemede yer alıyor.
İzleme mekanizması ve başvuru süreci
Teklifin önemli başlıklarından biri de tasfiye sürecinin izlenmesi için kurulması planlanan mekanizma. Buna göre, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında İçişleri, Adalet, Dışişleri, Milli Savunma Bakanlığı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, MİT Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği temsilcilerinden oluşan bir heyet kurulacak. Bu heyet dönemsel toplantılarla süreci takip edecek, kamu kurumlarından bilgi alacak ve gerektiğinde alt teknik komisyonlar oluşturabilecek.
Ayrıca Meclis içinde de kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere bir izleme komisyonu kurulması öngörülüyor. Bu komisyon düzenli bilgilendirme alacak ve gerektiğinde tavsiyelerde bulunacak. Teklife göre silahların teslimi, imhası ve örgütün tasfiyesi Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete'de yayımlanması ile teyit edilecek; bu teyidin yayımlandığı andan itibaren 6 aylık başvuru süresi başlayacak. Yurt dışında bulunanlar için başvurular büyükelçilik, başkonsolosluk ve konsolosluklar aracılığıyla yapılabilecek.
Diğer düzenlemeler ve güvenceler
Teklifte ayrıca soruşturma ve kovuşturma safhasında sürece dâhil olan kamu görevlilerine yönelik yasal güvence başlığı bulunuyor. Onuncu maddede bu kanun kapsamındaki görevleri yapanların idari, hukuki veya cezai sorumluluklarının sınırlarına ilişkin düzenleme yer alıyor.
Hak yoksunluğu ve izleme süreleri de kanun teklifinde netleştiriliyor: Erteleme kapsamında olanlardan 5 yıla kadar erteleme verilenlerde 2 yıl, 10 yıl erteleme öngörülenlerde 3 yıl hak yoksunluğu uygulanması planlanıyor. Ancak Güler, bunun otomatik işletilmeyeceğini, kurulun ve alt komisyonların takibiyle karar verileceğini belirtti ve Anayasa'nın 38. maddesi ile TCK 53. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmeden doğrudan hak yoksunluğu uygulanamayacağına dikkat çekti.
Başsavcılık ve soruşturma yetkisi:
Kanun yürürlüğe girmeden önce gelen şikâyet veya ihbar durumlarında savcıların kuruldan izin almaksızın soruşturma başlatabileceği hükme bağlanıyor. Bu madde, yürürlüğe girme öncesi sürecin aksamasını engellemeye yönelik düzenlemeler içeriyor.
Güler'in açıkladığı çerçevede teklifin amaçları arasında örgütün fiilen tasfiyesi, silahların teslimi ve imhası sonrası toplumla bütünleşme, entegrasyon ve yeniden kazanım yer alıyor. Teklif, bu amaç doğrultusunda hem cezai erteleme mekanizmaları hem de çok kurumlu izleme ve raporlama sistemleri öngörüyor.
Parlamentoda teklif açıklaması sırasında AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ile diğer imza sahipleri hazır bulundu. Güler, teklifin süreç takviminin Adalet Komisyonu çalışmaları çerçevesinde devam edeceğini ve komisyon toplantılarının planlanacağını ifade etti.
AK PARTİ GRUP BAŞKANI ABDULLAH GÜLER TEKLİFİN DETAYLARINI KAMUOYUYLA PAYLAŞTI