hasadın ritmi:
Denizli'nin Çameli ilçesi Kolak Mahallesinde ceviz sezonu, hasadın en yoğun günleriyle devam ediyor. Erkekler uzun sırıklarla dalları çırparken kadınlar yere düşen cevizleri tek tek topluyor. Dalından indirilen cevizler önce yeşil kabuğundan ayrılıyor, ardından kurutma süreci başlıyor. Üreticiler, sırık darbelerinin bir sonraki yılın filizini etkileyebileceğine dikkat çekiyor; bu nedenle çırpma işlemi son derece kontrollü yapılmak zorunda.
Hasadın sahadaki uygulamalarını anlatan Fatma Nebiçavuşoğlu, sürecin aşamalarını şöyle özetliyor: önce erkekler dalları çırpar, sonra toplanan cevizler soyma makinesinden geçirilip seriliyor. Kuruduktan sonra müşterilere ulaştırılıyor.
seralarda kurutma çözümleri:
Mahallede kurutma, klasik açık alandan sera içi uygulamalara kaymış durumda. İlkbahar ve yaz boyunca sebze üretimi için kullanılan seralar, sonbaharda ceviz kurutma alanlarına dönüştürülüyor. Üreticiler tel üzerine serme ve örtü altı yerleştirmeler ile birlikte vantilatörlü hava sistemleri uygulayarak nem kontrolü sağlıyor.
Bu yöntemler, mahalle üreticilerinin verdiği bilgilere göre verimi artırdı; muhtar Yılmaz Nebiçavuşoğlu kurutma yöntemlerindeki yeniliklerle rekoltenin geçen yıla göre %15 artığını belirtiyor. Hava kapalı veya yağışlı günlerde seraların altına kurulan vantilatörler aracılığıyla hava akımı sağlanıyor ve kurutma sürecinin daha sağlıklı ilerlemesi hedefleniyor.
zamana karşı yarış: hava ve yaban hayatı:
Üreticiler kurutma aşamasında günde 3 ile 6 kez kontroller yaptıklarını, bazı üreticilerin ise serada cevizleri günlük 3-5 sefer karıştırdıklarını söylüyor. Hava koşullarının yanı sıra yaban hayvanlarının zarar verme riski de zamana karşı yarışa eklenen bir başka unsur. Bu riskler iyi yönetilmediğinde, kurutulamayarak küflenme ve iç bozulması gibi kayıplar ortaya çıkabiliyor.
Yasef Nebiçavuşoğlu serayı sebze için hazırladığını, sebzeyi kaldırdıktan sonra ceviz kurutma yerine dönüştürdüğünü ve günlük karıştırma ile havalandırma yaptıklarını aktarıyor. Belediyenin açıkladığı 300 TL fiyat duyurusuna rağmen piyasanın belirsiz kaldığını da ekliyor.
ağaç bakımı ve üretimin incelikleri:
Hasadın öncesinde ağaç bakımı büyük önem taşıyor. Sulama, gübreleme, ilaçlama ve budama dönemlerinde yapılan uygulamalar verimi doğrudan etkiliyor. Abdi Adak, bakımın önemini vurgularken bir filizin kopmasının bir sonraki yılın ceviz gözlerini öldürebileceğini belirtiyor: "Rastgele çırpma olmaz; bir filizin kopması seneye ceviz gözlerini öldürmek demektir." Ayrıca iyi kurutulmayan cevizin içinin bozulup bir yıllık ürünün heba olabileceğini anlatıyor.
asırlık çınar sahada:
Mahallede hasadın dikkat çeken isimlerinden biri de 91 yaşındaki Zeynep Akkuş. İlerlemiş yaşına rağmen tarlada çalışmaya devam eden Zeynep Akkuş, duygularını şu sözlerle paylaşıyor: "91 yaşındayım ceviz topluyorum. İyi, Allah’a çok şükür bugünleri de görüyoruz." Çeşit çeşit cevizlerin toplamasının kendisine keyif verdiğini ve hasat heyecanını hâlâ yaşadığını söylüyor.
Çameli Kolak Mahallesi'ndeki üreticiler, hasadın özen isteyen aşamalarını ve kurutmada geliştirilen çözümleri uygulayarak hem kayıpları azaltmayı hem de kaliteyi korumayı amaçlıyor. Seralara uyarlanan kurutma yöntemleri ve sıkı saha kontrolleri sezonun kaderini belirliyor.
DENİZLİ’DE TARIM ÜRETİM MERKEZLERİNDEN BİRİ ÇAMELİ İLÇESİNDE CEVİZ ÜRETİCİLERİ YILIN EN HAREKETLİ VE KRİTİK DÖNEMİNİ YAŞIYOR. HUMMALI HASAT MESAİSİNDE CEVİZİN SON AŞAMASI OLAN KURUTMA SÜRECİ ÇOK DİKKATLİ BİR ŞEKİLDE İLERLETİLİYOR.
