Bursa’da depozito sistemi sonrası zam iddiaları mercek altında
Depozito Yönetim Sistemi’nin (DOA) 1 Temmuz 2026’de uygulanmaya başlamasının ardından bazı ambalajlı içeceklerde fiyat artışı yapıldığı yönündeki iddialar Bursa’da hem tüketici örgütlerinin uyarılarına hem de Ticaret İl Müdürlüğü’nün denetimlerine konu oldu.
depozito yönetim sistemi ve amacı
Depozito Yönetim Sistemi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye Çevre Ajansı tarafından hayata geçirildi. Sistem kapsamında üzerinde DOA işareti bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları depozito iade noktalarına teslim edilerek depozito bedeli geri alınabiliyor. Uygulamanın temel amacı geri dönüşümü artırmak ve çevreyi korumaktır.
tüketici örgütlerinden uyarı ve yönlendirme
Bursa Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Sıtkı Yılmaz, sistemin çevre ve ekonomi açısından önemli bir kazanım olduğunu vurgulayarak uygulamanın başlamasıyla bazı fırsatçıların harekete geçtiğini belirtti. Yılmaz, uygulama kapsamında tüketicilere ürün başına 1 lira iade edildiğini, bunun ardından başta su olmak üzere ambalajlı ürünlerde 3 ila 5 lira arasında zam yapıldığı yönünde şikayetler geldiğini aktardı.
Yılmaz, tüketicilerin haklarını arayabilmeleri için fiş ve faturalarını saklamalarını, depozito uygulaması öncesi ve sonrası fiyatları karşılaştırmalarını, şikayetleri Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü koordinasyonunda faaliyet gösteren Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu'na iletmelerini önerdi. Ayrıca Tüketiciler Konfederasyonu (TÜKON) tarafından da incelemelerin sürdüğü belirtildi.
ticaret il müdürlüğü denetimleri ve bulgular
Ticaret İl Müdürlüğü, Ticaret Bakanı talimatıyla 1 Temmuz sonrasında su fiyatlarında artış yaptığı değerlendirilen işletelere yönelik denetim başlattı. Yapılan açıklamada, Türkiye Çevre Ajansı’nın üretici firmaların ödediği Depozito Kullanım Bedeli (DEKAB)'ni 1 Temmuz itibarıyla plastik, cam ve alüminyum ambalajlarda türü ve hacmine bakılmaksızın 1,5 liraya yükselttiği ve üreticilerin bu maliyet artışını satış fiyatlarına yansıttığının tespit edildiği belirtildi.
Açıklamada bazı perakende işletmelerinin maliyet artışının üzerinde fiyat artırımı yaparak durumu fırsata çevirdiğinin belirlendiği, ulusal ve yerel zincir marketler ile su ve soda üretim tesislerinde çeşitli markalara ait ürünlerin denetlendiği kaydedildi. Denetimlerde 1 Temmuz öncesi ve sonrası satış fiyatları karşılaştırıldı, işletmelerden son üç aya ait alış ve satış faturaları ile savunmaları istendi.
6, 7 ve 8 Temmuz tarihlerinde üretim tesisleri de dahil olmak üzere 60’ın üzerinde işletmede 170 ürün incelendi; yaklaşık 60 işletme gerekli değerlendirme yapılmak üzere Ticaret Bakanlığı’na bildirildi. Kurum, su, soda ve diğer içecek ürünlerine yönelik piyasa denetimlerinin önümüzdeki süreçte de aralıksız süreceğini bildirdi.
kapanış: sorumluluk ve tüketici rolü
Sıtkı Yılmaz denetimlerin ve hukuki süreçlerin önemine değinirken, geri dönüşüm ve çevre korumanın sadece tüketicilerin değil satıcıların, üreticilerin ve marketlerin de ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı. Yılmaz ayrıca piyasanın en büyük denetçisinin tüketiciler olduğunu hatırlatarak vatandaşları fiş ve faturalarını saklamaya çağırdı.
BURSA TÜKETİCİLER DERNEĞİ GENEL BAŞKANI SITKI YILMA
