Programın kapanışı ve genel değerlendirme:
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile AB temsilcilerinin katılımıyla Ankara'da düzenlenen Rekabetçi Sektörler Programı (RSP) IPA II kapanış konferansı, "İnovasyonu Etkiye Dönüştürmek" temasıyla gerçekleştirildi. Etkinlikte, programın Türkiye sanayi ve teknoloji ekosistemine sağladığı katkılar ile gelecek döneme yönelik hedefler paylaşıldı. Açılışa Dışişleri Bakan Yardımcısı ve AB Başkanı Büyükelçi Mehmet Kemal Bozay ve AB Türkiye Delegasyonu Bölüm Başkanı Valentina di Sebastiano de katıldı.
IPA I döneminin çıktılarına genel bakış:
Bakan Kacır, IPA’nın birinci döneminde bölgesel kalkınma ve KOBİ’lerin rekabet gücünü artırmaya odaklandıklarını belirterek, program kapsamında 43 ilde 46 projeye yaklaşık 500 milyon avro kaynak sağlandığını; bununla 10 iş geliştirme merkezi, 9 ortak kullanım üretim tesisi, 8 Ar-Ge ve yenilik merkezi, 3 lisanslı depo ve bir lojistik merkezi kurulduğunu söyledi. Açıklamada, uygulanan yatırımlarla bugüne kadar 20 binden fazla KOBİ'nin modern üretim altyapılarıyla buluşturulduğu ve 300 yeni işletme'nin kurulmasına öncülük edildiği vurgulandı.
Bakan ayrıca işletmelerin finansman erişimini güçlendirmek amacıyla 14 binden fazla KOBİ’ye 1 milyar avroluk kredi hacmi oluşturulduğunu ve girişimlere 50 milyon avroluk yatırım desteği sağlandığını kaydetti.
IPA II dönemi: teknoloji, yeşil ve dijital dönüşüm:
2014–2020 döneminin ardından IPA II kapsamında Milli Teknoloji Hamlesi hedefleri doğrultusunda Ar-Ge ve yenilikçilik kapasitesinin geliştirildiğine dikkat çeken Kacır, programı ülke geneline yaygınlaştırarak KOBİ’leri ileri teknoloji altyapılarıyla buluşturmayı önceliklendirdiklerini söyledi. Bu çerçevede 23 ilde 43 projeye yaklaşık 260 milyon avro kaynak sağlandığı bildirildi.
Bursa, Eskişehir, Konya, İstanbul, Ankara, İzmir, Kütahya, Giresun, Şanlıurfa, Gaziantep ve Tunceli gibi illerde farklı sektörlere yönelik araştırma, üretim ve prototipleme altyapılarının güçlendirildiği aktarıldı. Yapılan çalışmaların yerel üretimin kalite ve verimliliğini artırdığı, sanayicilere yeni ürün geliştirme imkânı sunduğu ve işletmelerin uluslararası pazarlara açılmasını desteklediği ifade edildi.
Altyapı, proje çıktıları ve uluslararası başarılar:
Bakan Kacır, kurulan altyapıya ilişkin detayları paylaşarak 25 Ar-Ge ve yenilik merkezi, 3 dijital dönüşüm merkezi, 8 ortak kullanım tesisi ile 3 test ve analiz merkezi'nden oluşan bir ağın hizmete sunulduğunu belirtti. Bu merkezlerle binden fazla KOBİ'nin ileri teknoloji imkanlarına eriştiği ve 8 binden fazla işletme ve girişimciye eğitim, danışmanlık ve rehberlik hizmeti verildiği vurgulandı.
Üniversiteler, araştırma kuruluşları ve sanayi arasında yaklaşık 80 araştırma ortaklığı kurulduğu; bunun sonucunda 200’den fazla yenilikçi ürün ve prototip geliştirildiği ve 40 ürünün ticarileştirildiği açıklandı. Merkezlerde yürütülen özgün Ar-Ge çalışmalarıyla 40 patentin tescil edildiği belirtildi.
Programın sağladığı kapasite sayesinde Türkiye'nin Ufuk Avrupa programında etkinliğinin arttığı, 2021’den bu yana 992 projeyle 496 milyon avroluk fon desteğinin ülkeye kazandırıldığına dikkat çekildi. Ayrıca araştırmacılar ve kurumların Avrupa süper bilgisayar altyapılarından toplamda yaklaşık 100 milyon dolar değerinde hesaplama kapasitesinden ücretsiz yararlandığı ifade edildi.
Gelecek öncelikleri ve finansman hedefleri:
Kacır, IPA III döneminde imalat sanayiinin dijital ve yeşil dönüşümünü destekleyen, kaynak verimliliğini ve araştırma kapasitesini artıran projelere öncelik verileceğini belirtti. SEGEM Destek Programı ve TIDIP aracılığıyla mevcut altyapıların güçlendirilmesinin ve yeşil dönüşüm iş birliğinin uluslararası finans kuruluşlarını da kapsayacak şekilde genişletilmesinin amaçlandığını söyledi.
Öne çıkan bir diğer husus olarak, TIDIP için sağlanacak 5,7 milyon avroluk AB desteği'nin platformun güçlenmesine ve sanayinin karbonsuzlaşma yatırımları için daha fazla finansmanın mobilize edilmesine katkı sağlayacağı değerlendirildi.
Son olarak Bakan, Türkiye ile AB arasındaki birlikteliğin korunup genişletilmesinin hedeflendiğini; 2028–2034 mali dönemine yönelik Avrupa fonlarının yakından takip edildiğini ve Türkiye’nin yeşil dönüşüm, dijital teknolojiler, sağlık, biyoteknoloji, savunma sanayii ve uzay alanlarındaki kalkınma hedeflerinin Avrupa öncelikleriyle uyumlu olduğunu ifade etti.
Basın açıklamasında Kacır, iki taraf arasındaki ticari bağlara da değinerek ikili ticaret hacminin 235 milyar dolara yaklaştığını ve Türkiye'nin Avrupa değer zincirlerinde önemli bir tedarikçi konumuna geldiğini belirtti. Programın, Türk sanayiinin Avrupa ile entegrasyonunu ve rekabet gücünün yükselmesini desteklediği vurgulandı.
REKABETÇİ SEKTÖRLER PROGRAMI'NIN (RSP) IPA II DÖNEMİ, ‘İNOVASYONU ETKİYE DÖNÜŞTÜRMEK' TEMASIYLA ANKARA'DA BİR OTELDE GERÇEKLEŞTİRİLDİ.
