BTÜ, benekli balon balığı tespiti için yapay zekâ tabanlı proje başlattı
Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), Akdeniz ve Ege kıyılarında ekosistemi ve halk sağlığını tehdit eden benekli balon balığı (Lagocephalus sceleratus) tespitine yönelik yapay zekâ destekli bir teknoloji geliştiriyor. Proje, sahada toplanması zor ve maliyetli gerçek deniz verilerine bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.
Projenin amacı ve destek bilgisi
"Türkiye Kıyılarındaki İstilacı Balon Balığı Türlerinin Tespiti İçin Unity Perception Tabanlı Sentetik Veri ile Güçlendirilmiş Sim2Real Derin Öğrenme Modelinin Geliştirilmesi" başlıklı proje, 1002 Hızlı Destek Programı tarafından desteklenmeye hak kazandı. Proje, veri yetersizliği sorununu aşarak otonom sistemlerin istilacı türleri daha hızlı ve doğru belirlemesini sağlamayı amaçlıyor.
Yöntem: Sentetik veri ve Sim2Real yaklaşımları
Araştırmacılar, gerçek deniz görüntülerine ihtiyaç duymadan bilgisayar ortamında sanal bir su altı dünyası oluşturacak. Bu sanal ortamda balığın farklı açılardan ve değişken deniz koşullarında görüntüleri üretilecek; su altı bulanıklığı, ışık değişimleri ve denizdeki küçük parçacıklar gibi gerçek hayata ait koşullar da simüle edilecek. Amaç, binlerce "sentetik görsel" ile eğitilecek yapay zekâ modellerinin gerçek ortamda başarı göstermesini sağlayacak bir Sim2Real derin öğrenme yaklaşımı geliştirmektir.
Proje ekibi
Projenin yürütücülüğünü BTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İzzet Fatih Şentürk üstleniyor. Araştırmacı olarak ise Bilgisayar Mühendisliği Bölümü yüksek lisans öğrencisi Hasan Kalkan görev alıyor.
Beklenen çıktılar ve uygulama alanı
Proje sonunda geliştirilecek yapay zekâ modeli, ilerleyen dönemde insansız su altı araçlarına entegre edilerek benekli balon balığının bulunduğu bölgelerin tespit edilmesine yardımcı olacak. Bu sayede istilacı türlerin takibi kolaylaşacak ve deniz ekosisteminin korunmasına katkı sağlanacak. Çalışma ayrıca Türkiye’nin deniz teknolojileri alanında yerli ve milli çözümler geliştirmesine katkı sunmayı hedefliyor.
BTÜ yönetiminin değerlendirmesi
BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversite olarak toplumun karşı karşıya olduğu sorunlara bilim ve teknoloji temelli çözümler üretmeyi hedeflediklerini belirterek, "Akademisyenlerimiz tarafından geliştirilen bu proje, yapay zekâ teknolojilerinin çevresel sorunların çözümünde ne kadar etkili olabileceğini göstermesi bakımından büyük önem taşıyor. Desteklenmeye hak kazanan çalışmanın, hem istilacı türlerle mücadeleye katkı sağlayacağına hem de ülkemizin deniz teknolojileri alanındaki araştırma kapasitesini güçlendireceğine inanıyorum. Projede görev alan akademisyenimizi ve öğrencimizi tebrik ediyor, çalışmalarında başarılar diliyorum" dedi.
Özetle, BTÜ’nün geliştirdiği bu proje, sentetik veri ve yapay zekâyı bir araya getirerek benekli balon balığı tespitinde veri eksikliğini gidermeyi ve insansız su altı araçlarıyla uygulanabilir çözümler sunmayı hedefliyor.
BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, AKDENİZ VE EGE KIYILARINDA EKOSİSTEMİ TEHDİT EDEN BENEKLİ BALON BALIĞININ TESPİT EDİLMESİ İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ BİR PROJE GELİŞTİRDİ. ÇALIŞMA KAPSAMINDA OLUŞTURULACAK SANAL SU ALTI ORTAMINDA EĞİTİLECEK YAPAY ZEKÂ MODELİ, GELECEKTE İNSANSIZ SU ALTI ARAÇLARININ İSTİLACI TÜRLERİ DAHA HIZLI VE DOĞRU ŞEKİLDE BELİRLEMESİNE KATKI SAĞLAYACAK.
