Bozuk yollarda araç hasarı: İdareler hizmet kusuru nedeniyle tazminat ödeyebilir
Yollardaki bakım eksikliği nedeniyle araçlarda meydana gelen lastik yarılması, jant yamulması ve alt takım hasarları sıklıkla 'şanssızlık' ya da 'görünmeyen kaza' olarak geçiştirilse de hukukçular bu durumun farklı değerlendirildiğini belirtiyor. Kapatılmayan çukura düşüp hasar gören araçtan ya da bozuk yolda sıçrayan çamur nedeniyle kullanılamaz hale gelen kıyafetten sorumlu idarelerden hizmet kusuru tazminatı talep edilebiliyor.
Sorumluluk hangi kurumda?
Karayolları Trafik Kanunu'na göre yolun yapımı ve bakımı ile ilgili sorumluluk kamu kurumlarına aittir. Şehir içi yolların bakımından belediyeler, şehirlerarası karayollarının bakımından ise Karayolları Genel Müdürlüğü sorumludur. Bu nedenle yol yüzeyindeki çukurlar, eksik işaretlemeler veya yönlendirme levhalarındaki eksiklikler idarenin yükümlülük alanına girer.
Hukuki dayanak ve tazminat kapsamı
Bursa Barosu avukatlarından İbrahim Gödel, Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca devlet ve kamu görevi yürüten idarelerin görevlerini yerine getirirken kusurlu hareket etmeleri halinde verdikleri zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu hatırlatıyor. Gödel, yol bakım ve onarım eksikliğinin idari kusur sayılması halinde ilgili idarenin zararı karşılamak durumunda olacağını belirtiyor.
Maddi tazminat kapsamında araç hasarı, tedavi giderleri, sürekli sakatlık veya iş gücü kaybı; manevi tazminat kapsamında ise acı ve ızdırap bedeli talep edilebiliyor. Trafik sigortası mağdurun tedavi ve araç onarım giderlerini karşılayabilir; eğer kasko poliçesi varsa aracın tamir giderleri kasko şirketince ödenir. Kaskosu olmayan mağdur, ödemeyi yaptıktan sonra kusurlu idare veya üçüncü kişiden tazmin talebinde bulunabilir.
Deliller ve hukuki süreç
Olayın belgelenmesi ileride yapılacak başvurular için hayati öneme sahip. Trafik kazası tespit tutanağı hasar nedeninin belgelenmesi açısından temel kanıt oluşturur. Gödel, kazaya ilişkin delillerin eksiksiz toplanmasını tavsiye ediyor: olay yeri ve yol yüzeyindeki çukurlar, aracın çarptığı taş, fren izi, plaka bilgileri ve kaza anını gösteren fotoğraflar mutlaka kayıt altına alınmalı; araç ekspertiz raporları, sağlık raporları, ehliyet, ruhsat ve sigorta bilgileri titizlikle saklanmalıdır.
Hukuki süreçte genellikle tam yargı davası açılmadan önce idareye zarar tespiti talepli yazılı bildirim yapılır. İdarenin bu başvuruya 60 gün içinde cevap vermemesi veya olumsuz cevap vermesi halinde İdare Mahkemesi'nde tazminat davası açılabilir.
Sonuç olarak, yoldaki kusur nedeniyle hasar gören sürücülerin; güçlü bir delil dosyası hazırlayarak, önce ilgili idareye yazılı bildirimde bulunmaları ve gerekirse idari yargıda hak arama yoluna başvurmaları gerekiyor.
YOLLARDAKİ BAKIM EKSİKLİĞİ SEBEBİYLE ARAÇLARDA MEYDANA GELEN LASTİK YARILMASI, JANT YAMULMASI VE ALT TAKIM HASARLARI ÇOĞU ZAMAN ‘ŞANSSIZLIK’ YA DA ‘GÖRÜNMEYEN KAZA’ DENİLEREK GEÇİŞTİRİLİYOR. OYSA HUKUKÇULAR ÖYLE DÜŞÜNMÜYOR.
