Borlu beton asfalt 20. yılında
Ordu Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Mehmet Hilmi Güler döneminde, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı sırasında test amaçlı döşenen bor karışımlı beton asfalt, uygulandığı güzergahta iki yıldır değil, 20 yıldır ilk günkü görünümünü koruyor. 2007'de Altınordu-Ulubey karayolunun 6. kilometresinde serimi yapılan bu yol kesimi, kar, soğuk, don ve fırtına gibi olumsuz iklim koşullarına ve üzerinden geçen binlerce ağır tonajlı araca rağmen aşınma belirtisi göstermedi.
Test sahası ve performans:
Bor karışımlı beton asfaltın uygulandığı bölüm, güzergâh üzerinde yer alan diğer bölümlere kıyasla öne çıkıyor. Aynı hatta son 20 yılda üç defa asfalt yenilemesi yapılırken, borlu betonun döşendiği 1 kmlik bölümde herhangi bir müdahale gerekmedi. Başkan Güler, uygulamanın ilk serimi 2007 Eylül'ünde gerçekleştirdiklerini belirterek, yol üzerinde yaptıkları son incelemede en ufak bir aşınma görmediğini ve yolun "yapıldığı zamanki gibi" sağlam kaldığını vurguladı.
Güler, borlu betonun ekonomikliğine dikkat çekti; asfaltın hidrokarbon esaslı ve dışa bağımlı bir ürün olduğunu, oysa bor ve çimentonun yerli kaynaklardan üretilebildiğini belirtti. Bakanlık döneminde gidiş-geliş toplamı 2 km olan bölümde borlu çimento uygulamasının sağlıklı şekilde ayakta kaldığına işaret etti.
Borun dayanıklılığı ve kullanım alanları:
Bakanlık döneminde Bor Enstitüsü (BOREN) kurularak borun işlenmesi ve günlük hayatta kullanımının yaygınlaştırılması hedeflendi. Yolda uygulanan bor karışımlı betonun ömrüyle ilgili verilen bilgiye göre, doğru formülasyonla 40 yıl dayanma gücü bulunuyor. Bu malzeme savunma sanayiinde, jet ve roket yakıtı katkılarında, sabun ve deterjan üretiminde, lehim ve fotoğrafçılık uygulamalarında, tekstil boyalarında, cam elyafında ve kâğıt sanayinde kullanılıyor; aynı zamanda barajlar, uçak pistleri ve depreme dayanıklı yapı ve yollar için de uygunluğu öne çıkıyor.
Türkiye, dünyadaki bor rezervlerinin yüzde 73'üne sahip bulunuyor; kalan payta Rusya, Güney Amerika ve ABD gibi ülkeler yer alıyor. Bu durum, borlu yapı malzemelerinin yerli kaynaklarla üretilmesinin stratejik ve ekonomik açıdan avantaj sağladığını destekliyor.
Ordu örneği, bor katkılı beton uygulamalarının dayanıklılık ve maliyet açısından sunduğu potansiyeli sahada göstermesi bakımından önemli bir referans niteliği taşıyor. Uzun vadeli bakım gereksinimlerinin azalması ve dışa bağımlılığın düşmesi, benzer uygulamaların başka güzergâhlarda da değerlendirilmesini gündeme getiriyor.
ORDU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANI DR. MEHMET HİLMİ GÜLER’İN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI OLDUĞU DÖNEMDE ALTINORDU-ULUBEY YOLUNA TEST AMAÇLI DÖŞENEN MİLLİ ÜRÜN ’BOR’LU BETON YOL EN KÜÇÜK BİR AŞINMA VE YIPRANMA GÖSTERMEDEN 20. YILINA GİRDİ.
