Bakü'de enerji iş birliğinin yeni hedefi: yeşil elektrik ağları
Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen 5. Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu'nda konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki enerji ortaklığının artık sadece hidrokarbonlara dayanmadığını; madencilikten yenilenebilir enerjiye, enerji verimliliğinden elektrik iletim ve dağıtımına kadar genişlediğini vurguladı. Forumda öne çıkan konu, Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan-Bulgaristan hattını kapsayan bölgesel yeşil elektrik iletimi ve ticareti projesi oldu.
forumun kapsamı ve iletilen mesajlar:
Bayraktar, iki ülke ilişkilerini "sıradan komşuluk" veya "herhangi bir ticari ortaklık" olarak nitelendirmeyerek, bunların "sarsılmaz bir kardeşliğe, karşılıklı güvene ve tarihe mal olmuş başarılara" dayandığını söyledi. Enerji alanındaki iş birliklerinin sayı ve niteliğinin önemli ölçüde ilerlediğini belirten Bayraktar, doğal gaz boru hatları ve hidrokarbon sahalarındaki ortak projelerin, ülkeler arasındaki güvenin ve uzun vadeli iş birliği iradesinin somut kanıtları olduğunu ifade etti.
Bayraktar ayrıca küresel enerji dönüşümüne dikkat çekerek, "artık enerji daha fazla elektrik merkezi haline gelmekte" dedi ve enerji politikalarının üretim odaklı olmaktan çıkarak iletim, talep merkezlerine ulaşım ve verimlilik eksenine kaydığını vurguladı. Güçlü elektrik sistemlerinin arz güvenliğini desteklediğini, yenilenebilir enerjinin entegrasyonunu kolaylaştırdığını ve ülkeler arasında yeni ticari fırsatlar yarattığını belirtti.
enterkoneksiyonlar ve projelerin stratejik boyutu:
Forumda ele alınan teknik ve kurumsal başlıklardan biri de Türkiye-Azerbaycan-Nahçıvan enterkoneksiyon projesi oldu. Bayraktar, projenin ilk çalışmalarının tamamlandığını ve ilgili kurumların değerlendirmeleriyle en uygulanabilir seçeneğin belirlendiğini söyledi. Sistem işletmecilerinin ek fizibilite çalışmalarıyla projenin teknik olgunluğa ulaşacağı ve uygulama aşamasına geçilmesi için güçlü bir zeminin oluştuğunu kaydetti.
Bayraktar söz konusu yeni girişimi tanımlarken şu ifadeyi kullandı: "Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan-Bulgaristan’ı bir araya getiren yeşil elektrik iletimi ve ticareti projesi ki biliyorsunuz ben bu projeyi 'elektriğin TANAP'ı' olarak adlandırıyorum; bu bölgesel ölçekte çok önemli bir vizyonu aynı zamanda ortaya koymaktadır." Bu proje yalnızca altyapı yatırımı değil; karşılıklı faydaya dayalı, uzun vadeli bölgesel enerji iş birliğinin temelini atan stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Bayraktar, projenin ivmesini koruyarak en kısa sürede bir sonraki aşamaya taşınmasını arzu ettiklerini ve COP31 Antalya'da hükümetler arası bir anlaşmayla sürecin taçlandırılabileceğini belirtti. Ayrıca Türkiye'nin coğrafi konumu ve altyapısının bölgesel enerji projelerinde önemli bir avantaj sağladığını; bu tür bağlantıların Avrupa'nın arz güvenliğine katkıda bulunacağını dile getirdi.
azerbaycan'dan bakış ve kurumsal adımlar:
Azerbaycan Enerji Bakanı Parviz Şahbazov da konuşmasında petrol ve doğal gazdaki iş birliğini "elektrifikasyona doğru" taşımak istediklerini söyledi. Şahbazov, yalnız elektrik üretimini değil, bölgeyi birbirine bağlayacak bağlantıları da müzakere ettiklerini belirterek, "Azerbaycan ve Türkiye vasıtasıyla geniş bir bölgeyi, Avrasya'yı birbirine bağlamak istiyoruz" dedi.
Forumun sonunda taraflar 5. Türkiye-Azerbaycan Enerji Forumu Protokolü'nü imzaladı. Bakanlar Bayraktar ve Şahbazov, imzalarla elektrik alanındaki ikili ve bölgesel projelerin bütüncül ele alınması ve kurumsal takibi amacıyla "Bağlantısallık Çalışma Grubu" kurulmasını kararlaştırdı. Bu grup, enterkoneksiyonların teknik, ticari ve düzenleyici boyutlarını izleyerek projelerin eşgüdümünü güçlendirecek.
forumun serüveni:
Beşinci kez düzenlenen Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu'nun geçmiş toplantıları şöyle kaydedildi: ilki 21-22 Aralık 2021'de Bakü'de, ikincisi 5-6 Ekim 2022'de İstanbul'da, üçüncüsü 28-29 Eylül 2023'te Nahçıvan'da, dördüncüsü ise 4 Eylül 2025'te İzmir'de gerçekleştirildi. Bu döngü, iki ülke arasındaki enerji gündeminin düzenli olarak ele alınmasını ve yeni projelerin takibini sağlıyor.
Toplantı sonuçları, bölgesel bağlantısallığın artırılması ve elektrikleşme odaklı stratejilerin genişletilmesi yönünde somut adımların atılacağını ortaya koydu. Forum, yalnızca iki ülkenin enerji sektörlerini buluşturmanın ötesinde, bölgenin enerji güvenliği ve sürdürülebilirleşmesi açısından kilit bir platform olma özelliğini korudu.
ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI ALPARSLAN BAYRAKTAR, AZERBAYCAN’IN BAŞKENTİ BAKÜ’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN 5. AZERBAYCAN-TÜRKİYE ENERJİ FORUMU’NDAKİ KONUŞMASINDA, "TÜRKİYE-AZERBAYCAN-GÜRCİSTAN-BULGARİSTAN’I BİR ARAYA GETİREN YEŞİL ELEKTRİK İLETİMİ VE TİCARETİ PROJESİ Kİ BİLİYORSUNUZ BEN BU PROJEYİ ELEKTRİĞİN TANAP’I OLARAK ADLANDIRIYORUM BU BÖLGESEL ÖLÇEKTE ÇOK ÖNEMLİ BİR VİZYONU AYNI ZAMANDA ORTAYA KOYMAKTADIR" DEDİ.
