Toplantı ve iki ülke ilişkilerinde yeni bir eşik:
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty El Alameyn'de eş başkanlık yaptıkları Türkiye-Mısır Ortak Planlama Grubu İkinci Toplantısı sonrasında ortak basın toplantısı düzenledi. Fidan, Cumhurbaşkanları Recep Tayyip Erdoğan ve Abdülfettah es-Sisi liderliğinde ikili ilişkilere yeni bir ivme sağlandığını vurguladı.
Toplantıda ekonomik, ticari, askeri ve siyasi iş birliğinin derinleştirilmesi hedefleri ele alındı. Heyetlerde Ticaret Bakanlığı, Enerji Bakanlığı, AFAD ve diğer kurumların temsilcileri yer aldı; 2028'de Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek Yüksek Düzeyli Stratejik İş Birliği toplantısına ilişkin yol haritası gözden geçirildi.
Ekonomi ve bağlantısallık adımları:
Fidan toplantının özellikle ekonomik ve ticari boyutlarına dikkat çekti. Bugün Mısır Yatırım ve Dış Ticaret Bakanı Muhammed Ferih Salih ile serbest ticaret anlaşmasını tadil eden karar imzalandı; bu adım iş insanlarının daha rahat koşullarda faaliyet göstermesini amaçlıyor. Hedef olarak da 15 milyar dolar ticaret hacmine ulaşılması öne çıkarıldı.
Ayrıca bağlantısallık alanında geçen yıl bazı Afrika ülkeleriyle başlatılan iş birliğine Mısır da katıldı. Fidan bu katılımın iki ülke ve Afrika kıtası için hayırlı olmasını diledi.
Askeri iş birliği ve bölgesel politikalar:
İkili ziyaretler ve müşterek tatbikatlarla askeri ilişkilerin kapsamının genişlediği belirtildi. Fidan, Türkiye olarak Doğu Akdeniz'de kamplaşma yerine uzlaşı ve iş birliğini tercih ettiklerini, Türkiye ile Mısır arasındaki denizcilik ilişkilerinin iki ülkenin menfaatine olacak şekilde geliştirilmesini arzu ettiklerini söyledi.
Fidan, bölgesel sorunlarda güvenlik ve istikrarın öncelik olduğunu, bunun ardından ekonomik entegrasyon ve büyük yatırımların geleceğini ifade etti.
Mekke ittifakı ve bölgesel sahiplenme:
Basın mensuplarının sorularına yanıt veren Fidan, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması ile kurulan ittifakın herhangi bir ülkeye karşı olmadığını vurguladı. Fidan, Mekke ittifakını bölge için tarihi bir an olarak niteledi ve bölgesel sorunların dışarıdan beklenen kurtarıcılarla değil, bölge ülkelerinin kendi aralarında sahiplenerek çözülmesi gerektiğini söyledi.
Fidan, Mısır'ı hem "doğal ortak" hem de yakın zamanda "resmi ortak" olarak tanımladı ve bölgesel sahiplenme ile caydırıcılığın altını çizdi. Ayrıca Akdeniz'de Türkiye'nin karşısında farklı ittifakların oluştuğunu belirterek Mekke ittifakının amacının kendi güvenlik, egemenlik ve refah taahhüdünü güçlendirmek olduğunu ifade etti.
Gazze, arabuluculuk ve olası adımlar:
Gazze meselesinde Türkiye, Mısır ve Katar ile birlikte ABD'nin de bulunduğu arabuluculuk sürecinin sürdüğünü belirten Fidan, Filistin tarafının Barış Planı kapsamındaki taahhütlerini yerine getirdiğini, fakat İsrail tarafının sonraki aşamalarda adım atmamasının arabulucu ülkeleri ortak ve daha radikal adımlar almaya itebileceğini söyledi.
Fidan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve yönetiminin politikalarını eleştirerek bu tutumun uluslararası toplum açısından bir güvenlik sorunu haline geldiğini belirtti. Fidan, ABD'den İsrail'e gerekli baskıyı uygulamasını beklediklerini; aksi takdirde Türkiye, Katar ve Mısır olarak atılabilecek radikal adımların söz konusu olduğunu vurguladı.
Filistin tarafının fedakârlıklarına rağmen ilerleme sağlanamaması durumunda atılacak adımların hem bölge hem de Filistin halkına karşı bir borç olarak görüldüğünü ifade etti. Ayrıca ilk aşamada soykırımın durdurulmasına yönelik uluslararası çabanın kısmî başarı sağladığını, insani yardımların yetersiz kaldığını ancak süreçlerin ilerletilmesi gerektiğini belirtti.
Libya, Sudan ve Hürmüz Boğazı'nda ortak yaklaşım:
Libya'da Türkiye ve Mısır'ın birlik, bütünlük, egemenlik ve bölünmezlik temelinde aynı vizyona sahip olduğu, bu ortak anlayışın sahada ortak hareketle destekleneceği ifade edildi. Fidan, kendi ziyaretinde hem doğuda hem batıda ilgili taraflarla görüştüğünü ve Mısırlı mevkidaşıyla bu görüşleri paylaştığını söyledi.
Sudan'daki çatışmalarla ilgili olarak ise Fidan, savaşın derhal durması, sivillerin sıkıntılarının hafifletilmesi ve normal hayata dönülmesi için uluslararası ve bölgesel ortaklarla neler yapılabileceğinin görüşüldüğünü belirtti. Mısır'ın Sudanlılara sahip çıktığına dikkat çekildi.
Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yapılan saldırıların seyir güvenliğini tehdit ettiğini belirten Fidan, ABD ile İran arasındaki ateşkesin yeniden tesis edilmesini ve boğazın açılmasını umduklarını söyledi; bu konuda birlikte yapılabilecekleri gözden geçirdiklerini aktardı.
Son söz: bölgesel sorumluluk ve geleceğe bakış:
Fidan toplantının verimli geçtiğini, Türkiye ve Mısır'ın tarihsel ve coğrafi sorumluluk bilinciyle hareket eden iki büyük devlet olarak bölgenin refah ve istikrarına katkıda bulunacak şekilde iş birliğini derinleştirmeye devam edeceklerini vurguladı. Güvenlikten ekonomik entegrasyona, savunmadan denizciliğe kadar geniş bir yelpazede ortak adımların atılacağına işaret etti ve Mekke ittifakını bu sürecin başlangıcı olarak tanımladı.
DIŞİŞLERİ BAKANI HAKAN FİDAN VE MISIR DIŞİŞLERİ BAKANI BADR ABDELATTY
