toplantı ve katılımcılar:
İstanbul Kongre Merkezi’nde düzenlenen 42. İslam İşbirliği Teşkilatı (İTT) Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) Bakanlar Toplantısı'nın açılış oturumuna Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz katıldı. Toplantıda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, üye ülke heyetleri ile ilgili İSEDAK ve uluslararası kuruluş temsilcileri yer aldı.
diplomasi vurgusu ve bölgesel gerilimler:
Yılmaz açılış konuşmasında Diplomasi ve diyalogdan asla vazgeçilmemelidir. ifadesini kullanarak çözümün müzakere yoluyla aranmasının önemine dikkat çekti. İsrail’in kışkırtmalarıyla İran’a yönelik saldırılar ve özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin hem bölgesel istikrarı hem de küresel refahı tehdit etmeye devam ettiğini söyledi.
Filistin meselesinde Gazze başta olmak üzere yaşanan işgal, yerleşimci terörü, zorla göç ve sistematik baskıların insanlığın ortak vicdanında kapanmayan yaralar açtığını belirten Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde yürütülen diplomasiye rağmen can kayıplarının sürmesinden duyduğu derin üzüntüyü ifade etti. Gazze’nin yeniden imarının sağlanması ve işgal altındaki topraklarda insanlık dramını durduracak somut adımlar atılmasının gerekliliğini vurguladı.
Yemen konusunda ise Husilerin sivillere ve sivil altyapılara yönelik saldırılarının hiçbir gerekçeyle kabul edilemeyeceğini söyleyen Yılmaz, müttefik Suudi Arabistan’a destek vermeye devam edeceklerini ve Kızıldeniz ile Babülmendep Boğazı’nda seyrüsefer serbestliğinin temini için uluslararası ortaklarla yakın işbirliğinin sürdürüleceğini belirtti.
suriye programı ve projeler:
Yılmaz, İSEDAK çerçevesinde başlatılan Suriye Programı kapsamında helal standartlar, ticaret, mesleki eğitim ile planlama ve strateji yönetimi alanlarında projelerin uygulamaya konduğunu aktardı. Dün düzenlenen İSEDAK Suriye Programı Paneli'nde bu projelerden elde edilen sonuçların paylaşıldığını ve önümüzdeki yıl da Suriyeli kardeşlere proje desteğinin kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti.
Filistin için geliştirilen Kudüs Programına da işaret eden Yılmaz, tamamlanan 28 projenin yanı sıra bu yıl uygulamaya alınan 10 yeni projeyle çalışmaların ilerletildiğini kaydetti.
insani yardımlar, bölgesel normalleşme ve Afrika ilişkileri:
Sudan’da üç buçuk yıldır devam eden çatışmalardan duyulan üzüntüyü dile getiren Yılmaz, Sudan halkının acılarını hafifletmek için insani yardımların sürdürüleceğini vurguladı. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecine ve Kafkaslar’da Orta Koridor’un işlevinin artırılmasına destek verileceği belirtildi.
Afrika ile ilişkilerin Türk dış politikasının önemli sütunlarından biri olduğunu söyleyen Yılmaz, karşılıklı saygı, eşit ortaklık ve 'kazan-kazan' ilkeleri temelinde derinleştirilen münasebetlerin 8-9 Aralık 2026 tarihlerinde Libya’da düzenlenecek Dördüncü Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi ile taçlandırılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Somali bağlamında ise son 15 yıldaki ilerlemeler değerlendirilirken, İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararına karşı Somali’nin egemenliği ve toprak bütünlüğünün desteklenmeye devam edileceği ifade edildi. Kuzey Afrika ile gelişen ikili ilişkilerin bölgenin barış, istikrar ve refahına katkısından memnuniyet duyulduğu aktarıldı.
sürdürülebilir kalkınma, aile ve güvenlik:
Yılmaz, sürdürülebilir kalkınma için aile kurumunu temel unsur olarak gördüklerini belirtti. Aile kurumuna tehdit teşkil eden zararlı akımlara ve insan fıtratına aykırı ideolojilere karşı aileyi koruma ve güçlendirmenin önemine dikkat çekti. Libya’da kalıcı istikrar için Libyalı tarafların öncülüğünde bir diyalog sürecinin gerekliliğini vurguladı.
Terörle mücadelede Sahel bölgesine destek verilmesinin önemine işaret eden Yılmaz, tehditlerin başka bölgelere sirayet etmesini önlemek için bölgesel işbirliğinin artırılması gerektiğini söyledi.
ticaret politikaları, ekonomik görünüm ve iklim taahhütleri:
Ekonomik beklentilere ilişkin Yılmaz, büyümenin 2026’da yüzde 3 civarında ve geçmiş ortalamaların altında seyretmesinin öngörüldüğünü belirtti. Küresel ticaret hacminin de benzer bir tablo göstereceğini ifade ederek enerji fiyatlarının ekonomiler üzerindeki baskısına dikkat çekti.
Enerji güvenliğinin sağlanmasında kaynak ve güzergah çeşitlendirmesi ile bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesinin önemine vurgu yapan Yılmaz, Ticaret Müzakereleri Komitesi bünyesindeki çalışmaları memnuniyetle karşıladığını; tarife indirimlerinin ötesinde gümrük işlemlerinin kolaylaştırılması, dijital ticaretin desteklenmesi ve hizmetler ticaretinin önünün açılmasına odaklanılması gerektiğini söyledi.
Yılmaz ayrıca İSEDAK çatısında uygulanan programların 2013'ten bu yana destek sağladığı toplam proje sayısının 209 olduğunu açıkladı. Bakanların istişarelerinde ticaret finansmanını daha erişilebilir ve uygun maliyetli hale getirecek kararlar almalarının önemine işaret etti. İSEDAK KOBİ Programı'na henüz dahil olmayan ülkelerin davet edilmesi çağrısını yineledi ve helal ürün ve hizmet belgelerinin karşılıklı tanınmasına yönelik Helal Akreditasyon Kurumları İslami Forumunun hızla faaliyete geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Konuşmasını iklim değişikliği taahhütlerine de değinerek sürdüren Yılmaz, kararlı ve somut adımlara dönüştürülmesi gerektiğini belirtti ve Türkiye'nin Akdeniz Havzası ile İİT coğrafyasındaki kırılgan bölgelere yönelik çabalarda ön safta yer almaya gayret ettiğini ifade etti.
CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI CEVDET YILMAZ İSTANBUL'DA DÜZENLENEN 42. İTT İSEDAK BAKANLAR TOPLANTISI AÇILIŞ OTURUMUNDA KONUŞTU
