Karadeniz’de bolluk tezgah fiyatlarını geriletti
Bu sezon Karadeniz’de palamutun bolluk göstermesi, pazarda ve tezgahlarda belirgin bir fiyat düşüşüne yol açtı. Sahadaki yoğun avcılık, tüketicilere daha ucuz palamut ulaşmasını sağlarken, balıkçılar için ekonomik dengeyi bozdu. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Bölüm Başkan Yardımcısı Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Şahin özellikle düşük fiyatların, av baskısını artıran başlıca nedenlerden biri olduğunu belirtiyor.
balıkçılar üzerinde ekonomik baskı:
Şahin, palamudun doğasında olan iki yılda bir görülen yoğun av döneminin bu yıl tekrarlandığını ve bunun tezgah fiyatlarını düşürdüğünü ifade etti. Ona göre düşük fiyatlar balıkçıların masraflarını karşılamasını güçleştiriyor; bu nedenle balıkçılar daha fazla av çabasına girmek zorunda kalıyor. Şahin bu kısır döngüyü kırmak için düzenlemelere ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Bu dinamik, küçük bireylerin avlanması konusunda da endişe doğuruyor. Özellikle "çingene palamudu" diye adlandırılan küçük palamutların erken avlanması, beklenirse ağırlıklarında ve dolayısıyla gelecekteki gelire olumlu etki yapabilecek büyüme fırsatlarını kaçırıyor. Şahin, şimdi 300 gram civarında avlanan küçük bireylerin beklenseydi kısa sürede 900 grama ulaşacağını ve bu sayede hem bireysel gelir hem de popülasyon sağlığı açısından olumlu sonuçların görülebileceğini hatırlatıyor.
stoklar ve gelecek tahminleri:
Elindeki yıllık verilere atıfta bulunan Şahin, palamut avcılığının son yıllarda genellikle 30 bin ile 50 bin ton arasında seyrettiğini, korona dönemini saymazsak son 6 yılda yaklaşık 50 bin ton bandında avcılık yapıldığını belirtiyor. Bu yılki gözlemlerine dayanarak da yine benzer seviyelerde bir av beklentisi olduğunu ifade ediyor.
Palamutun beslenme alışkanlıklarının küçük türler üzerinde etkisi olduğuna dikkat çeken Şahin, palamutun hamsi, çaça ve istavrit gibi türlerle beslenmesi nedeniyle söz konusu türlerin av miktarında dalgalanmalar görüldüğünü söylüyor. Hamsiye ilişkin verilerde ise 2024 yılında yaklaşık 240 bin ton avcılıktan 2025’te 320 bin ton seviyelerine bir artış gözlendiği, daha ileriye taşınması halinde 400–500 bin ton seviyelerinin hedeflenebileceği not ediliyor.
Şahin, sürdürülebilirlik için küçük bireylerin üremesine izin verilmesi, av stratejilerinin ve araçlarının bilimsel yöntemlerle uyumlu hale getirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca balık kooperatiflerine önemli görev düştüğünü belirterek, avcılık yöntemlerinin daha dengeli uygulanması halinde stokların herkese yetecek düzeye gelebileceğini öne sürüyor.
Sonuç olarak, bu sezonun bol palamudu tüketiciler için ucuz fiyat anlamına gelirken, sektör açısından daha karmaşık bir tablo ortaya koyuyor: kısa vadede gelir baskısını hafifletmek için artan avcılık, orta vadede stok ve gelir yapısını zayıflatma riski taşıyor. Bu nedenle düzenleme, av yöntemleri ve stok koruma önlemlerinin birlikte ele alınması gerektiği görüşü öne çıkıyor.
KARADENİZ'DE PALAMUT BOLLUĞU TEZGAHLARDA FİYATLARI DÜŞÜRÜRKEN, BALIKÇILARIN EKONOMİK KAYGILARI AVCILIK ÜZERİNDEKİ BASKIYI ARTTIRDI.
