BM'nin temel uyarısı:
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Gazze Şeridi'nde devam eden çatışmaların yarattığı yıkımın boyutlarına ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Türk, İsrail ordusunun konuşlandığı bazı bölgelerde enkazların buldozerlerle kaldırılması sırasında enkaz altındaki ölülerin ve insan kalıntılarının yeterince saygı göstermeden yerle bir edildiğini vurguladı.
Yüksek Komiser, enkaz altından çıkarılan kalıntıların, uzun süredir kayıp yakınları için en kötü korkuların doğrulanması anlamına geldiğini söyleyerek durumun aileler ve toplum üzerinde oluşturduğu derin travmaya dikkat çekti.
enkazlarda bulunan sayılara ilişkin veriler:
Türk, Filistin Sivil Savunması’nın paylaştığı bilgilere atıfta bulunarak Kasım 2025 ile Eylül 2026 arasında Gazze genelinde yıkılan binaların altından 630’dan fazla cansız beden ve insan kalıntısının çıkarıldığını aktardı. Enkaz altında kayıp durumda olduğu tahmin edilen kişi sayısının ise 8 binden fazla olduğu belirtildi.
Ayrıca Filistin Sivil Savunması’nın 27 Haziran ile 27 Ağustos arasında, çoğunluğu Gazze şehrinde olmak üzere yıkılan 20 binanın altında bulunduğu düşünülen 407 cansız bedenden 233’ünü çıkardığı, bu 233 kişinin 74’ünün çocuk ve 106’sının kadın olduğu rapor edildi.
Türk, Gazze şehrinin güneydoğusundaki Zaytun bölgesinde Kasım 2023’te vurulduğu belirtilen alanda ekiplerin 96 cansız beden ve insan kalıntısı tespit ettiğini; bulunanların 58’inin çocuk, 23’ünün ise kadın olduğunu aktardı. Kurtarma çalışmalarının çoğunlukla çıplak elle yürütüldüğü ve bunun yıkımın şiddetini bir kez daha ortaya koyduğu ifade edildi.
delillerin korunması ve uluslararası çağrı:
Yüksek Komiser Volker Türk, enkaz kaldırma süreçlerinin yürütülme biçimi göz önüne alındığında, Gazze’deki tahribatın ve olaylara ilişkin delillerin korunmasının kritik önem taşıdığını belirtti. Türk, adli tıp bilgileri ve biyolojik örneklerin korunması, gömülme yerlerinin kaydedilmesi ve ailelerin bilgilendirilmesi için tüm olanakların seferber edilmesi gerektiğini vurguladı.
Türk ayrıca uluslararası araştırmacıların Gazze’nin tamamına erişim sağlamasına izin verilmesi çağrısında bulundu. Delil toplama ve soruşturma süreçlerinin etkin olmasının, ihlallerin tespit edilmesi halinde sorumluların hesap vermesi açısından şart olduğunu belirtti.
BM temsilcisi, İsrail’in uluslararası hukuk uyarınca kayıp kişileri arama ve bulma, ayrıca ölüleri arama, toplama ve tahliye etme konusunda açık yükümlülükleri bulunduğunu hatırlattı. Hayatını kaybedenlerin bulunması ve defnedilmesinin, hangi şartlarda öldürüldüklerinin tespit edilmesinin yerini tutmayacağı; konutlara düzenlenen saldırılarda çok sayıda aile üyesinin, özellikle çocukların, kadınların ve engellilerin öldürüldüğüne dair haberlerin çatışmaların yürütülmesine ilişkin ciddi endişeler doğurduğu kaydedildi.
Sonuç olarak Volker Türk, Gazze genelinde cansız bedenlerin onurlu ve insancıl şekilde bulunmasını sağlamak üzere tüm taraflara ve devletlere daha fazla iş birliği çağrısı yaptı. Enkaz altında kalanların kimlik tespitinin ve ailelerin bilgilendirilmesinin, hem insanî hem de hukuki açıdan öncelikli olması gerektiğini vurguladı.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İNSAN HAKLARI YÜKSEK KOMİSERİ VOLKER TÜRK, İSRAİL ORDUSUNUN KONUŞLANDIĞI GAZZE'DEKİ BİRÇOK BÖLGENİN, ENKAZ ALTINDAKİ ÖLÜLERİN HİÇBİRİNE SAYGI GÖSTERİLMEDEN BULDOZERLERLE YERLE BİR EDİLDİĞİNİ VURGULADI.
