BM: Sudan'da 1 Ocak-30 Haziran arasında 3 bin 384 sivil ölüm belgelendi
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Ofisi, Sudan'daki çatışmalara ilişkin hazırladığı raporu BM Cenevre Ofisi'nde paylaştı. Raporda, Nisan 2023'ten bu yana ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmanın sivil kayıplarını, etnik şiddeti ve insani durumu ağırlaştırdığı vurgulandı.
Raporun bulguları
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü Jeremy Laurence tarafından aktarılan raporda, 1 Ocak-30 Haziran döneminde çatışma kaynaklı en az 3 bin 384 sivil ölüm belgelendiği belirtildi. Bu ölümlerin çoğunun Darfur, Kurdufan ve Hartum bölgelerinde meydana geldiği ve bu sayının 2024'te belgelenen tüm sivil kayıplarının yaklaşık %80'ini oluşturduğu kaydedildi.
Rapor, gerçek kayıp sayısının çok daha yüksek olması muhtemel olduğuna dikkat çekiyor. Ayrıca can kayıplarının yaklaşık %70'inin tarafların yoğun nüfuslu bölgelere yönelik saldırıları ve bu bölgelerde yürütülen çatışmalar sırasında gerçekleştiği bildirildi. HDK'nin Nisan ayında Faşir ve Kuzey Darfur'daki saldırılarının 527 ölümle sonuçlandığı raporda yer aldı.
Çatışmalar dışında en az 990 sivilin hukuka aykırı şekilde öldürüldüğü belgelenirken, bu tür cinayetlerin Şubat-Nisan döneminde üç katına çıktığına işaret edildi. Raporda, sivillere yönelik saldırılar ve kasıtlı öldürmelerin uluslararası insancıl hukuk ve insan hakları hukuku kapsamında yaşam hakkının ciddi ihlalleri olduğu vurgulandı.
İnsani durum
Rapor, çatışmanın dünyanın en büyük insani krizine yol açtığını belirtiyor. 24,6 milyon kişinin artan kıtlık riski altında akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğu, yaklaşık 19 milyon kişinin güvenli su ve sanitasyona erişemediği ve ülkede devam eden bir kolera salgını bulunduğu kaydedildi.
BM'nin çağrısı ve sorumluluk
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, raporu paylaşırken çatışmanın "unutulmuş bir çatışma" olduğuna dikkat çekti ve ofisinin raporunun savaş suçları da dahil ciddi ihlallere işaret ettiğini belirtti. Türk, şiddetin tüm yönleriyle sona ermesi gerektiğini, cezasızlık döngüsünün kırılması için hesap verebilirliğin önemini ve sivillerin korunması ile insani yardımın engelsiz ulaştırılmasının aciliyetini vurguladı.
Çatışmanın seyri
Sudan'da ordu ile HDK arasındaki çatışmalar 15 Nisan 2023'ten bu yana devam ediyor. BM'ye göre çatışmalar ülkenin altyapısını, sağlık, eğitim ve ekonomik sistemi ağır biçimde tahrip ederken, 11 milyondan fazla kişi ülke içinde yerinden edildi ve yaklaşık 4 milyon kişi komşu ülkelere geçti. Raporda ayrıca Sudan ordusunun 20 Mayıs'ta başkent Hartum'un tamamında kontrol sağladığı, HDK'nin ise ülkenin batısına yöneldiği belirtildi.
Önemli not: Rapor, belgelenen verilere dayanmaktadır ve BM yetkilileri gerçek kayıp sayısının daha yüksek olabileceği konusunda uyarıda bulunmaktadır.
