BM Güvenlik Konseyi'nde Hürmüz tasarısının vetosu ve yankıları
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde Bahreyn öncülüğündeki, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünü güvence altına almaya yönelik karar tasarısı, Çin ve Rusya'nın vetosu ile reddedildi. Oylamada toplam 11 kabul, 2 ret ve 2 çekimser çıktı.
Rusya ve Çin'in açıklamaları
Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vasiliy Nebenzya, tasarıyı İran aleyhinde taraflı bulduğunu belirtti ve Moskova ile Pekin'in Orta Doğu'daki duruma ve deniz güvenliğine ilişkin alternatif bir karar tasarısı sunduğunu kaydetti. Nebenzya, "Böylesine tek taraflı bir kararın kabul edilmesi, müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik her türlü ihtimali zayıflatırdı" ifadelerini kullandı.
Çin’in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong ise, Pekin'in Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasını tasvip etmediğini ancak mevcut tasarı metninin "çatışmanın kök nedenlerini ve bütün resmini yansıtmadığı" ve "tek taraflı bir kınama ve baskı içerdiği" gerekçesiyle tasarının kabulünün yanlış mesaj vereceğini savundu. Fu Cong ayrıca, ABD'nin "bir medeniyetin varlığını tehdit ettiği" bir ortamda böyle bir kararın kabulünün sakıncalı olacağını belirtti.
ABD ve bazı Batılı üyelerin tepkileri
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Rusya ve Çin'in vetosunu kınadı. Waltz, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının Kongo, Sudan ve Gazze Şeridi gibi insani yardıma ihtiyaç duyan bölgelere tıbbi yardım ve malzeme gönderilmesini de engellediğini belirterek vetoların "yeni bir dip noktasını" temsil ettiğini söyledi. Waltz, "Küresel ekonomiyi silah zoruyla rehin tutuyorlar" ifadeleriyle vetoyu eleştirdi ve sorumlu ulusları Hürmüz Boğazı'nı güvence altına alma konusunda ortak hareket etmeye davet etti.
Fransa’nın BM Daimi Temsilcisi Jerome Bonnafont da Rusya ve Çin'in vetolarını kınadı; tasarının amacının Boğaz'ın güvenliğini, tırmanışa yol açmadan savunma amaçlı tedbirlerle güçlendirmek olduğunu belirtti.
İran, Pakistan ve diğer aktörlerin duruşu
İran’ın BM Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, Rusya ve Çin tarafından benimsenen tutumu överek vetonun "Eylemleri, saldırının meşrulaştırılması için Güvenlik Konseyi’nin kötüye kullanımının önüne geçti" dedi. İravani ayrıca BM Genel Sekreteri’nin özel temsilcisinin görüşmeler yürütmek üzere Tahran yolunda olduğunu açıkladı.
Oylamada çekimser kalanlardan biri olan Pakistan’ın BM Daimi Temsilcisi İftihar Ahmed, Pakistan’ın Hürmüz Boğazı’ndaki acil duruma katıldığını ifade ederken, "devam eden diplomatik çabaların diyaloğa dönüşü kolaylaştırabilmesi için zaman ve alana ihtiyaç duyulduğunu" vurguladı.
Oylamanın sonucu ve küresel yansımaları
Tasarının veto edilmesiyle BM Güvenlik Konseyi desteğiyle Hürmüz Boğazı'nda deniz taşımacılığının güvence altına alınmasına yönelik girişimler engellendi. Konseydeki vetonun ardından delegeler, hem tasarının bölgesel gerilimlere etkisini hem de alternatif diplomatik yolların önemini tartıştı.
Sonuç olarak, vetonun ardından Hürmüz Boğazı meselesi BM Güvenlik Konseyi gündeminde tartışılmaya devam ederken taraflar, metinlerin içerik ve yaklaşım farklılıkları üzerinden diplomatik görüşmelerin sürmesi gerektiği yönünde görüş bildirdi.
Rusya'nın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Vasiliy Nebenzya, BM'de veto edilen Bahreyn'in Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne ilişkin karar tasarısına ilişkin, "Böylesine tek taraflı bir kararın kabul edilmesi, müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik her türlü ihtimali zayıflatırdı" ifadelerini kullandı. Çin'in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong ise, ABD'nin "bir medeniyetin varlığını tehdit ettiği" ortamda böyle bir karar tasarısının kabul edilmesinin yanlış mesaj vereceğini söyledi.
