Bitirgen kayısısının uluslararası listeye girişi:
Nevşehir'in Ürgüp ilçesinde yetişen Bitirgen Kayısısı, Ahiler Kalkınma Ajansı'nın (AHİKA) başvurusu sonucunda uluslararası Slow Food hareketinin Ark of Taste (Lezzet Sandığı) listesine dahil edildi. Bu karar, TR71 Bölgesi’nden listeye giren yöresel ürün sayısını 19'a yükseltti ve bölgenin gastronomi değerlerine uluslararası bir görünürlük kazandırdı.
Bitirgen kayısısının özellikleri ve yerel kullanımı:
Kapadokya'nın özgün iklim ve toprak koşullarında yetişen Bitirgen Kayısısı, kendine has tatlı aroması, yoğun ve lifli dokusuyla öne çıkıyor. Diğer kayısı çeşitlerinden ayrıldığı en belirgin özellik, çekirdekleri çıkarılmadan bütün hâlde geleneksel yöntemlerle kurutulmasıdır. Bölge mutfağında Bitirgen Kayısısı; Bitirgen Kayısı Yahnisi, Kayısı Dolması ve Kuru Kayısı Yağlaması gibi geleneksel yemeklerde kullanılarak yerel gastronomi kültürünün sürdürülmesine katkı sağlıyor.
Koruma, tanıtım ve bölgesel etki:
Ark of Taste listesi, kaybolma riski taşıyan yerel ürünlerin, üretim yöntemlerinin ve gıda çeşitliliğinin korunmasını ve tanıtılmasını hedefliyor. Merkezi İtalya'da bulunan Slow Food Biyoçeşitlilik Vakfı tarafından yönetilen bu envanter, geleneksel üretim bilgisinin gelecek nesillere aktarılmasına ve gıda biyoçeşitliliği konusunda farkındalık artışına katkı sunuyor.
AHİKA tarafından 2023 yılından bu yana yürütülen çalışmalar çerçevesinde TR71 Bölgesi'nden listeye giren ürün sayısı 19 oldu. Bölgeden listeye giren diğer ürünler arasında Aksaray'dan Eşmekaya Koyun Yoğurdu, Gelveri Ekmeği, Aksaray Tulum Kebabı ve Gelveri Tava; Kırıkkale'den Kılıçlar Soğanı, Delice Doğal Kaynak Tuzu ve Delice Beyazı Üzümü; Kırşehir'den Cemele Biberi, Kırşehir Çirleme, Kaman Cevizi ve Kırşehir Höşmerim Tatlısı; Nevşehir'den Ayhan Patlıcanı, Nevşehir Simidi, Nevşehir Pelveri ve Bitirgen Kayısısı; Niğde'den Darboğaz Kirazı, Bor Söğürmesi, Niğde Dermason Fasulyesi ve Niğde Geven Balı yer alıyor.
Türkiye genelinde 174 yöresel ürünün yer aldığı Ark of Taste kataloğuna Bitirgen Kayısısı'nın eklenmesi, Nevşehir'in yerel gastronomi mirasının uluslararası alanda tanıtılmasına doğrudan katkı sağladı. AHİKA'nın; TR71 Bölgesi'nin tarımsal biyoçeşitliliğini ve gastronomi mirasını koruma, geleneksel üretim bilgisini gelecek kuşaklara aktarma ve yerel ürünleri uluslararası düzeyde tanıtma amaçlı çalışmaları 2027 yılına dek devam edecek.
NEVŞEHİR’İN ÜRGÜP İLÇESİNDE YETİŞTİRİLEN BİTİRGEN KAYISISI, AHİLER KALKINMA AJANSININ (AHİKA) BAŞVURUSU SONUCUNDA ULUSLARARASI SLOW FOOD HAREKETİNİN ARK OF TASTE (LEZZET SANDIĞI) LİSTESİNE DAHİL EDİLDİ
