Keşif ve ardından gelen değerlendirme
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç ile Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sinoloji Anabilim Dalı Başkanı ve öğretim üyesi Prof. Dr. Gürhan Kirilen tarafından yürütülen çalışmalar, Bilge Kağan'ın Orhun Vadisi'nde bir saray şehri yaptırdığını gösterdi. Ortaya çıkan bu bulgu, Moğolistan coğrafyasındaki Göktürk yerleşim ve yönetim pratiklerine dair değerlendirmeleri yeniden gündeme taşıdı.
Araştırmanın bulguları:
Çalışmanın sahadan ve belgelerden hareketle sunduğu tespitler, geleneksel anlayışta daha çok askerî ve anıtsal öğelerle anılan Göktürk yerleşimlerinin, merkezi otoritenin simgesel ve mekânsal ifadelerini barındıran planlı kent unsurlarına da ev sahipliği yapabileceğini işaret ediyor. Bu bağlamda, saray şehri olarak tanımlanan alanın varlığı, yönetim biçimi ve mekân ilişkilerinin yeniden yorumlanmasını gerektiriyor.
Konferansta sunulan perspektif:
Doç. Dr. Erkoç, bulguların ardından düzenlenen Kağanın Otağından Kağanın Sarayına: Moğolistan’daki Göktürk Şehirleşmesine Yeni Bir Bakış başlıklı konferansta, keşfin tarihsel ve arkeolojik boyutlarını paylaştı. Konuşmasında, saray şehrinin varlığının hem bölgesel güç odaklarının mekânsal yansımaları hem de göçebe-yerleşik dinamikleri açısından taşıdığı önemi vurguladı.
Bu değerlendirmeler, Orhun Vadisi ve çevresindeki saha çalışmalarının önemini bir kez daha ortaya koyarken, Göktürk dönemi şehirleşmesine ilişkin tartışmaların kapsamını genişletiyor. Araştırma, bölgedeki mimari, sosyo-politik ve ekonomik ilişkilerin daha detaylı incelenmesi için yeni sorular ve yöntemsel yaklaşımlar öneriyor.
Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç ve Prof. Dr. Gürhan Kirilen'in çalışması, Göktürk alan araştırmalarında izlenecek yollar ve yorum çerçeveleri açısından önemli bir başlangıç olarak değerlendiriliyor.
ÇOMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ DOÇ. DR. HAYRETTİN İHSAN ERKOÇ, MESLEKTAŞI ANKARA ÜNİVERSİTESİ DİL VE TARİH-COĞRAFYA FAKÜLTESİ SİNOLOJİ ANABİLİM DALI BAŞKANI VE ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. GÜRHAN KİRİLEN İLE BİLGE KAĞAN'IN ORHUN VADİSİ'NDE BİR SARAY ŞEHRİ YAPTIRDIĞINI ORTAYA ÇIKARDI.