Çocuklarda mikroplastik maruziyeti ve obezite arasındaki ilişki araştırılacak
Çağın hastalığı olarak tanımlanan obezite, çocukları da ciddi biçimde tehdit ediyor; resmi verilere göre ülkemizdeki her 5 çocuktan biri fazla kilolu veya obez durumda. Bu tablo, risk faktörlerini geniş perspektifte ele almayı zorunlu kılıyor. İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) öncülüğünde geliştirilen yeni proje, çocukluk çağı obezitesinde çevresel bir etken olarak mikroplastiklerin rolünü bilimsel verilerle aydınlatmayı amaçlıyor.
Projenin kapsamı ve yöntemleri:
MP-OBESITY (Mikroplastikler ve Çocukluk Çağı Obezitesi) adlı çalışma, İEÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden Doç. Dr. Neşe Kaya yürütücülüğünde yürütülecek. Proje, Ufuk Avrupa (Horizon Europe) ERA4Health çatısı altında 1,3 milyon euro destek aldı ve Türkiye’den Erciyes Üniversitesi ile Almanya, İspanya, Hollanda ve Yunanistan’daki üniversiteleri partner olarak bir araya getiriyor.
Çalışma süresi 3 yıl olarak planlandı ve eş zamanlı merkezlerde toplam yaklaşık 300 çocuk üzerinde yürütülecek. Araştırmada obez ve obez olmayan çocuklardan kan ve dışkı örnekleri alınarak mikroplastik düzeyleri ölçülecek; bu bulgular çocukların büyüme ve metabolik sağlık göstergeleri ile birlikte değerlendirilecek. Projede uzman Diyetisyen Aslıhan Beşparmak de araştırmacı olarak yer alıyor.
Beklenen çıktı ve sağlık politikalarına katkı:
Çalışmanın sonunda farklı ülkelerden elde edilen veriler birleştirilerek ortak bir veri seti oluşturulacak. Elde edilecek sonuçların hedefleri arasında, ailelerin güvenilir bilgilerle bilinçlendirilmesi, erken müdahale ve önleme stratejilerinin geliştirilmesine zemin hazırlanması ve çocuk sağlığını koruyacak uluslararası ölçekli yaklaşımlara kaynak oluşturması yer alıyor.
Doç. Dr. Neşe Kaya, mikroplastik maruziyetinin yalnızca tespitle sınırlı kalmayıp, kısa ve uzun vadeli metabolik etkilerinin de inceleneceğini vurguluyor. Projeyle amaçlanan, mikroplastiklerin obezite gelişimindeki olası rolünü açığa çıkararak çocukların yaşam boyu sağlık risklerini azaltmaya yönelik daha etkili koruyucu politikaların oluşturulmasına katkı sağlamak.
Bilimsel literatürde çocuklarda mikroplastik maruziyetine dair sınırlı sayıda çalışma bulunduğundan, beş ülkenin birikimini birleştiren bu girişimin alan için önemli bir referans oluşturması bekleniyor. Ortaya çıkacak bulgular, hem araştırmacılar hem de sağlık politikası yapıcıları için yeni yönlendirmeler sağlayabilir.
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ (İEÜ) BESLENME VE DİYETETİK BÖLÜMÜ’NDEN DOÇ. DR. NEŞE KAYA