Benin Cumhuriyeti Kral Behanzin'in Asasının Satışını Engelledi
Fransa'da bir müzayede evinde açık artırmaya sunulan, Dahomey Krallığı'na ait Kral Behanzin'in asası, Benin Cumhuriyeti'nin girişimiyle durduruldu. Yerel basındaki haberlere göre, 1890'dan 1894'e kadar Dahomey hükümdarı olan Kral Behanzin'in asası, Paris'teki müzayedede son anda engellendi.
Asanın Tarihçesi ve Önemi
Müzayede katalogunda, 8 bin avroya satışa sunulan asanın "Behanzin Kralı tarafından sömürge birliklerine hediye edildiği" ifadesinin yer alması, Beninli yetkilileri harekete geçirdi. Benin'in satışın durdurulması için Fransız yetkililerle temasa geçmesi üzerine, Fransa Kültür Bakanlığı, asayı satışa sunan müzadele evinden satışı durdurması talebinde bulundu.
Satışa çıkmayan asanın ülkesine dönmesi için Benin Kültür Bakanlığı çeşitli girişimlerde bulunmaktadır. Benin makamları, asanın "hediye edilmediğini", emperyalist güçler tarafından yağmalanarak kaçırıldığını vurgulamaktadır.
Dahomey Krallığı ve Kral Behanzin
Dahomey Krallığı, Batı Afrika'da, bugünkü Benin, Nijerya ve Gana'nın bazı bölgelerinde 17. yüzyılın sonundan 1900'lerin başına kadar varlık göstermiştir. Kral Behanzin, Fransız sömürgeciliği ile mücadele eden önemli bir figürdür. Yenilgiye uğrayan düşmanın karaciğerini tutan el tasvirinden oluşan ahşap asa, Kral Behanzin’in otoritesinin sembolü olarak kabul edilmektedir.
Tarihi Eserlerin İadesi Süreci
Benin'den Fransa'ya kaçırılan tarihi eserlerin iadesine yönelik süreç 2016 yılında başlamıştır. Benin Cumhurbaşkanı Patrice Talon, Kral Behanzin'in hazinesinde yer alan 26 parçanın iadesi için 2016'da Fransa'dan talepte bulunmuştur. 1892'de Dahomey Krallığı'nın merkezi Abomey Sarayı'ndan kaçırılan eserler, 2003'ten iade edildiği 2021'e kadar Quai Branly-Jacques Chirac Müzesi'nde sergilenmiştir. Söz konusu 26 parça, Kasım 2021'de Benin'e gönderilmiştir.
Benin'in UNESCO Daimi Temsilciliğine göre, Fransa'da Benin'e ait 4,500 ila 6,000 eser bulunmaktadır. Fransa'nın elinde, 46 bini 1885-1960 döneminde kaçırılmış yaklaşık 90,000 tarihi eser mevcuttur, bu eserlerin büyük kısmı Paris ve diğer şehirlerdeki müzelerde sergilenmektedir.
Fransa, 1524'te başlangıçta sömürgecilik faaliyetleriyle Afrika'nın batısı ve kuzeyinde 20'den fazla ülkede hakimiyet kurmuş ve kıtanın %35'inin 300 yıl boyunca Fransa'nın kontrolünde kalmasına neden olmuştur.
