Küresel gerilimler ve ekonomik yeniden fiyatlama altına talebi artırıyor
Dünya genelinde artan jeopolitik gerilimler, piyasalarda '3. Dünya Savaşı' kaygılarından çok küresel ekonomik düzenin yeniden şekillendiği algısını güçlendiriyor. Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu'da İran merkezli gelişmeler ve Filistin meselesi gibi başlıklar, yatırımcıların risk algısını yükseltiyor.
Geniş coğrafyada, Afrika Boynuzu'ndan Güney Amerika'ya, Grönland'dan Asya-Pasifik'e uzanan gelişmeler, büyük güçler arasında yeni bir nüfuz mücadelesine işaret ediyor. Bu tablo belirsizlik ve kırılganlık anlamına gelirken, riskten kaçış eğilimi güvenli limanlara yönelimi canlı tutuyor.
Piyasaların algısı: Koruyucu bir enstrüman olarak altın
Uzmanlar, mevcut sürecin geçici bir şoktan ziyade sistemsel bir yeniden fiyatlama dönemi olduğuna dikkat çekiyor. ABD'de izlenen daha sert ve korumacı politikalar, İsrail'in güvenlik yaklaşımındaki sertleşme ile birleştiğinde piyasalarda risk primini artırıyor. ABD-Çin rekabeti ise teknoloji, enerji ve para politikalarını kapsayan çok boyutlu bir çatışmaya dönüşmüş durumda.
Tarihi örnekler, yüksek gerilim ve kriz dönemlerinde altının değerini koruyan bir enstrüman olduğunu gösteriyor: 1970'lerin petrol krizleri, Soğuk Savaş yılları, 2008 küresel finans krizi ve pandemi dönemleri bu bağlamda sıklıkla anılıyor. Altının devlet para politikalarına doğrudan bağlı olmaması, bu süreçlerde cazibesini artıran temel nedenlerden biri olarak öne çıkıyor.
Uzman değerlendirmesi: Sistemsel riskler kalıcı mı?
DEMAŞ A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Cumhur Kitiş, altın fiyatlarındaki yükselişin kısa vadeli dalgalanma olarak okunmaması gerektiğini vurguluyor. Kitiş'e göre asıl mesele, sistemsel risklerin kalıcı hale gelme potansiyeli ve küresel bloklaşmalar arasında izlenen dengeli politikaların finansal piyasalar üzerindeki etkisi.
Kitiş, Türkiye cephesinde izlenen denge politikasının esnek hareket kabiliyeti sağladığını, sıkılaşan para politikası ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele adımlarının ise altın piyasası dahil birçok sektörü doğrudan etkilediğini belirtiyor. Bu dönemde yatırımcı refleksi olarak 'güvenli ve evrensel değer arayışı'nın öne çıktığını ifade ediyor.
TCMB rezervleri ve bireysel yatırımcı eğilimleri
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası rezervlerindeki artış da altına yönelik eğilimi destekliyor. Rezervler 2020'de yaklaşık 500 ton seviyesindeyken, 2023 sonunda 726 tona çıktı ve 2024 itibarıyla 760 tonun üzerinde olduğu bildiriliyor. Bu veriler, altının stratejik rezerv unsuru olarak güçlendirildiğine işaret ediyor.
Ayrıca kayıt altına alma süreçlerinin sıkılaşması ve para hareketlerinin şeffaflaşması, bireysel yatırımcıların altına yaklaşımını dönüştürebilir. Kayıtlı ekonomi arttıkça altının rolü azalmak yerine daha bilinçli ve uzun vadeli bir yatırım aracı haline gelebilir.
Sonuç: Altın, belirsizlik çağının güvenli limanı
Uzmanların ortak görüşü, sıkça gündeme getirilen '3. Dünya Savaşı' söyleminin daha çok korku eksenli bir başlık olduğudur. Asıl yaşananın, küresel ekonomik düzenin yeniden şekillenmesi ve bunun beraberinde getirdiği sistemsel yeniden fiyatlama olduğu vurgulanıyor. Altın, bu dönüşümde belirsizlik çağının en güçlü güvenli limanlarından biri olmaya devam ediyor.
Altın, savaşın değil; belirsizliğin sigortasıdır.
DEMAŞ A.Ş. YÖNETİM KURULU BAŞKANI AHMET CUMHUR KİTİŞ
