COP31 panelinde RSV ve iklim ilişkisi
Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında 16 Kasım'da Sağlık Bakanlığı Pavilyonu'nda gerçekleştirilen 'İklim Dostu İlaç Politikaları: İlaç Geliştirmeden Akılcı Kullanıma' başlıklı panelde, koruyucu sağlık hizmetleri ile iklim hedefleri arasındaki bağlantı masaya yatırıldı. Oturumu Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü'nden Umut Ağyüz yönetti. Panelde Başkent Üniversitesi'nden Prof. Dr. Simten Malhan ile Hacettepe Üniversitesi'nden Prof. Dr. Mutlu Aytemir konuşmacı olarak yer aldı.
RSV'nin sağlık sistemi ve ekonomi üzerindeki yükü:
Prof. Dr. Simten Malhan, panelde Başkent Üniversitesi'nin 'RSV Ekonomik hastalık Yükü' raporundan veriler paylaştı. Rapora göre Türkiye'de her yıl yaklaşık 113 bin bebek RSV nedeniyle hastaneye yatırılıyor. Çalışma, 0-5 yaş grubunda RSV'nin yıllık toplam ekonomik yükünü 34,7 milyar TL olarak tahmin ediyor ve bu rakamın 10,7 milyar TL'sinin doğrudan maliyetler olduğunu gösteriyor.
Malhan, RSV'nin bebeklerde bronşiolit ve zatürre gibi alt solunum yolu enfeksiyonlarına yol açtığını, bunun da hastane ve yoğun bakım talebini artırdığını belirtti. 'Hastanede geçen her gün aileler için de ek bakım ve ulaşım yükü anlamına geliyor' değerlendirmesini yaptı.
Bağışıklama senaryoları ve emisyon etkileri:
Araştırma ekibi Türkiye'de yaklaşık 815 bin bebeği kapsayan iki senaryoyu karşılaştırdı. İlk senaryoda yalnızca yüksek riskli bebeklere kısa etkili antikor uygulanırken, ikinci senaryoda bebeklerin %92'sinin yenilikçi bağışıklama çözümleriyle korunduğu varsayıldı. Her iki senaryoda hekim başvuruları, hastane ve yoğun bakım yatışları, ailelerin sağlık kuruluşlarına ulaşımı ve bağışıklamanın kendisinin karbon ayak izi birlikte değerlendirildi.
Model sonuçlarına göre, bebeklerin %92'sine yenilikçi bağışıklama çözümlerine ulaşılması halinde ve bağışıklamanın kendi karbon ayak izi de hesaba katıldığında, RSV'ye bağlı sağlık hizmetlerinden kaynaklanan yıllık sera gazı emisyonlarında yüzde 71,5 azalma görülebilir. Bu azalma yılda yaklaşık 30 bin 100 ton karbondioksit eşdeğerine denk geliyor; Malhan bu miktarı İstanbul ile New York arasındaki yaklaşık 30 bin gidiş-dönüş uçuşa benzetti.
Prof. Dr. Malhan, çalışmayla ilgili olarak şunları söyledi: 'Araştırmamıza şu soruyla başladık: Daha fazla bebeği ağır RSV enfeksiyonundan koruyabilirsek sağlık hizmetlerinden kaynaklanan emisyonları ne ölçüde azaltabiliriz? Modelimize göre, en büyük farkı hastane ve yoğun bakım yatışlarının önlenmesi oluşturuyor.'
Panelde öne çıkan sonuç, RSV bağışıklamasının yalnızca halk sağlığı kazanımı sağlamadığı; aynı zamanda tedavi maliyetlerini düşürerek ve hastane-yoğun bakım yükünü azaltarak sağlık hizmetlerinin karbon ayak izine de ölçülebilir katkı sunduğu oldu. Prof. Dr. Malhan sözlerini şöyle tamamladı: 'Çalışma, önlenebilecek hastane yatışları ve sağlık kuruluşlarına yapılan yolculuklar üzerinden, bağışıklamanın sağlık hizmetlerinin karbon ayak izini azaltmaya katkısının da ölçülebileceğini gösteriyor.'
Bu bulgular, bebek sağlığına yapılan yatırımın Türkiye'nin 2053 net sıfır hedefine katkı sağlayabileceğini işaret ediyor ve iklim dostu sağlık politikalarının planlanmasında koruyucu yaklaşımların önemini ortaya koyuyor.
BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ’NDEN PROF. DR. SİMTEN MALHAN