Bayram ve uzun tatillerde göz ardı edilen sağlık riskleri
Bayram ve uzun tatil dönemlerinde yolculuk, beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler ve artan hareketsizlik, bazı sinsi sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına veya var olan sorunların önemsenmemesine yol açabiliyor. Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Öğr. Üyesi Dr. Ömer Jaradat bu dönemde dikkat edilmesi gerekenleri aktardı.
Hareketsizlik ve pıhtı riski
Dr. Ömer Jaradat konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: "Uzun tatiller aslında sağlık sorunlarının özellikle bazı sinsi sağlık problemlerinin göz ardı edildiği dönemlerdir. Yani bunlar birkaç şekilde sıralanabilir. İlk olarak bu uzun tatil döneminde uzun mesafelerce memlekete gitmek için veya tatile gitmek için tabii yollarda olan vatandaşlarımız olacak. Tabii bu noktada dikkat etmemiz gereken hususlar var. Hareketsiz uzun süren, saatler boyunca süren yolculuklarda özellikle kronik hastalığı olan bireylerde bacaklarda ve uyluklarda oradaki damarlarda pıhtı oluşma riski söz konusu olabilir. Bu noktada da tabii ki vatandaşlarımızın 2-3 saatlik sürüş süreleriyle beraber mola vermelerini, özellikle bu mola dönemlerini aktif olarak kullanmalarını yani bacaklarını hareket ettirerek geçirmelerini şiddetle tavsiye ederiz."
Kalp krizi uyarısı
Dr. Jaradat, kalp krizinin bayram veya tatil dinlemeyeceğini vurgulayarak ekledi: "Kalp krizi bayram veya tatil dinlemez. Her zaman riski aynıdır ancak şöyle bir durum söz konusu, özellikle kronik hastalığı olan yaşlı hastalarımız, tansiyon ve diyabet ve bilinen kalp hastalığı olan hastalarımızda yine bayram geldi diye bu tarz semptomlar yani göğüs ağrısı gibi baskı tarzında göğüs ağrılarının olması veya 'göğsüme fil oturuyormuşçasına' bir baskı hissi gibi ifadeler söz konusu olursa bu tarz ağrılar olduğu takdirde bunlar önemlidir, göz ardı edilmemelidir."
Felç belirtilerine dikkat
Bayramda artan et ve tuz tüketimi, sıcak hava koşulları ve yetersiz sıvı alımının riskleri artırabileceğini belirten Dr. Jaradat, felç belirtilerine karşı uyardı: "Bayramda artmış bir et tüketimi söz konusu olacak. Artmış bir tuz tüketimi olabilir. Havalar sıcak, yetersiz sıvı alımı söz konusu olabilir ve tabii ki kurbanın işleminin kendisi, kesim işleminin kendisi de tabii ki belirli bir efor gerektiren bir işlem. Tüm bu faktörleri göz önünde bulundurduğumuzda tabii ki özellikle riskli hastalarımızda, yaşlı hastalarımızda dakikalar içerisinde gelişen ve tamamen çözülse bile önemli olabilen işte yüzün bir yarısında kayma veya ani olarak tek bir kolda, bacakta ani güçsüzlükler, konuşmada peltekleşme, konuşulanları anlayamama gibi durumlar bunlar felç belirtileri olabilir ve tabii ki bunlar önem arz etmektedir."
Uygulanabilir öneriler
Dr. Jaradat'ın önerileri özetle şunlar: Uzun yolculuklarda 2-3 saatte bir mola verin, mola sürelerini aktif geçirin (bacak hareketleri yapın), göğüs ağrısı veya baskı hissi gibi semptomları ciddiye alın ve felç belirtilerinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurun. Bu öneriler, özellikle kronik hastalığı, yüksek tansiyon, diyabet veya bilinen kalp hastalığı olan bireyler için önem taşıyor.
Bayram ve uzun tatil sürelerinde sağlığı korumak için basit önlemler almak, hem acil durum riskini azaltır hem de mevcut kronik sorunların kötüleşmesini önleyebilir.
NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL TIP ANABİLİM DALI ÖĞR. ÜYESİ DR. ÖMER JARADAT, ÖZELLİKLE UZUN YOLCULUKLARDA HAREKETSİZLİĞİN CİDDİ RİSKLER ORTAYA ÇIKARTABİLECEĞİNİ SÖYLEDİ.
