Türkiye'nin enerji dönüşümünde yatırım yol haritası
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Londra İklim Eylemi Haftası kapsamında düzenlenen Türkiye Enerji Dönüşümü Yatırım Forumu'nda uluslararası yatırımcılara ve finans temsilcilerine ülkenin enerji dönüşümü planlarını sundu. Programa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum da katıldı; etkinliğe ev sahipliği yapan kuruluşlar arasında Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi, Bloomberg ve Energy Shift Capital yer aldı.
Hedef: net sıfır emisyon ve arz güvenliği
Bakan Bayraktar, en önemli önceliğin arz güvenliği olduğunu vurguladı ve elektrifikasyonun stratejinin merkezinde olduğunu belirtti. Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi, enerji dönüşümünün yol haritasını şekillendiriyor.
Yenilenebilir enerjide büyüme hedefleri
Mevcut verilere göre yenilenebilir kurulu güç yaklaşık 126 gigavat seviyesine ulaşmak üzere ve yenilenebilirlerin toplam kurulu güç içindeki payı şu an %62. Bakan Bayraktar, bu oranın 2035'te %70'e çıkmasının hedeflendiğini açıkladı. Ayrıca, 2035'e kadar 120 gigavat güneş ve rüzgâr kapasitesi kurulması; aynı döneme kadar 5 gigavat offshore rüzgâr kapasitesinin devreye alınması planlanıyor ve bu yıl söz konusu offshore ihalelerinin yapılması öngörülüyor.
Nükleer enerji planları
Karbon nötr bir yapıya ulaşmada nükleer enerjinin rolüne işaret eden Bakan Bayraktar, Akkuyu'da Rosatom ile toplam 4.8 gigavat kapasiteli dört reaktör inşa edildiğini belirtti. Sinop ve Trakya projelerinin de planlandığını; bu projelerle birlikte toplam 12 büyük konvansiyonel nükleer reaktör hedeflendiğini söyledi. Ayrıca küçük modüler reaktörler (SMR) üzerinde özel sektörle yakın çalışma yürütüldüğünü, Türkiye'nin 2050 hedefinin nükleerde en az 20 gigavat kurulu güç ve toplam enerji ihtiyacının %15'inin nükleerden karşılanması olduğunu aktardı.
Altyapı ve yerli gaz üretimi
Bakan, iletim ve dağıtım şebekesinin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekerek şebeke altyapısına 80 milyar dolarlık yatırım öngördüklerini belirtti. Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası yönetimiyle ilgili olarak şu an günlük 9,5 milyon metreküp üretim yapıldığını ve 4 milyon hane'nin yerli gaz kullandığını söyledi. Bu üretimin yıl sonuna kadar iki katına çıkacağı ve 2028'de dört katına ulaşacağı; 2028'de yaklaşık 17 milyon hane'nin yerli gaz kullanmasının hedeflendiği ifade edildi.
Kritik mineraller ve yerli değer zinciri
Bakan Bayraktar, enerjide kritik minerallerin önemine vurgu yaparak maden sektörüne ve kritik minerallere ciddi yatırımlar yapıldığını söyledi. Eskişehir Beylikova'da tespit edilen nadir mineral rezervinin dünyadaki en büyük rezervlerden biri olduğu; bu alanların geliştirilmesi ve tam bir değer zinciri oluşturulmasının amaçlandığı belirtildi.
200 milyar dolarlık yatırım hedefi ve bölgesel bağlantılar
Bayraktar, mevcut projeler ve yakın zamanda açıklanacak yeni yatırımlar çerçevesinde toplam 200 milyar dolar'lık yatırımın 2035'e kadar gerekli olduğunu söyledi. Bölgesel arz güvenliğine katkı sağlamak üzere Türkiye'nin daha fazla karşılıklı bağlantı ve çeşitlilik sunduğunu; Hürmüz Boğazı'nda yaşanan krizin ardından bağlantıların öneminin arttığını vurguladı.
Bakan ayrıca Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı'nının Basra'ya uzatılmasını hedeflediklerini belirtti. Mevcut durumda 1,5 milyon varil kapasitenin kullanılmadığı; küçük yatırımlarla ve yerli inşaat yetkinliğiyle bu kapasitenin kısa sürede devreye alınarak Ceyhan üzerinden Akdeniz piyasalarına ulaştırılabileceği ifade edildi.
Değerlendirme: Sunum, yatırımcıya açık hedefler, zaman çizelgeleri ve sektör bazlı ihtiyaçlar (yenilenebilir, nükleer, şebeke, kritik mineraller) ile somut yatırım çağrısı içeriyor. 2035 vizyonu yatırım planlaması, ihale takvimleri ve altyapı projelerinin hızlandırılmasını gerektirecek; özellikle şebeke yatırımları ve yerli gaz üretimi hedefleri kısa ve orta vadede yatırımcı ilgisini çekebilir.
ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI ALPARSLAN BAYRAKTAR, '!TÜRKİYE ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ YATIRIM FORUMU'NDA KONUŞTU
