Bayramov'ın BM 81. Genel Kurulu konuşması
Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, New York'ta düzenlenen Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu'nda barışın yeniden tesis edilmesinin temelinin uluslararası hukuk, egemen eşitlik ve barış içinde bir arada yaşama ilkelerine saygı olduğunu belirtti. Bayramov, Güney Kafkasya'da izledikleri yaklaşımın bu ilkelerle uyumlu olduğunu ve Azerbaycan'ın geleceğe bakmayı tercih ederek düşmanlık sayfasını kapatmayı seçtiğini ifade etti.
Normalleşme süreci ve Washington Bildirisi:
Bayramov, Ermenistan ile diyalog ve normalleşme çabalarının somut adımlar ürettiğini vurguladı. Tarafların birbirlerinin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü karşılıklı tanımasına dayanan, uluslararası hukuka uygun bir barış teklifinde bulunduklarını söyledi. Geçen yıl ağustos ayında gerçekleştirilen Washington Barış Zirvesi'nde liderlerin, ABD Başkanı Donald Trump'ın şahitliğinde Ortak Bildiri imzaladıklarını hatırlatan Bayramov, bunun çatışmanın sona erdiğinin ve barışçıl-müreffeh bir gelecek inşa etme iradesinin teyidi olduğunu kaydetti.
Bayramov, tarafların aynı zamanda barış ve devletlerarası ilişkilerin tesisine ilişkin anlaşmayı parafladıklarını belirterek, 'şu anda fiili olarak barışa ulaşmış bulunuyoruz' dedi. Normalleşme sürecinin geri döndürülemezliğini sağlamak adına, paraflanmış ikili anlaşmanın imzalanması yoluyla sürecin tamamlanmasına engel teşkil eden hususun ortadan kaldırılmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Ekonomik bağlantısallık ve ulaşım adımları:
Bayramov, Azerbaycan'ın transit kısıtlamalarını tek taraflı kaldırdığını ve bununla malların Ermenistan'a ve Ermenistan'dan taşınmasını kolaylaştırdığını belirtti. Ayrıca iki ülke arasında ikili ticari ilişkilerin tesis edildiğini, Azerbaycan'ın uluslararası piyasalardaki dalgalanmalara rağmen düzenli olarak Ermenistan'a stratejik öneme sahip petrol ürünleri tedarik ettiğini söyledi. Bu adımların bölgenin bağlantısallığını artırdığı ve somut ekonomik kazanımlar yarattığına dikkat çekti.
Yeniden imar, mayınlar ve insani boyut:
Azerbaycan hükümetinin yürüttüğü geniş çaplı yeniden imar çalışmaları sayesinde işgalden kurtarılan bölgelerin yeniden canlandığını belirten Bayramov, bir zamanlar harabeye dönmüş alanların bugün modern yerleşimlere dönüşmekte olduğunu ifade etti. Bu çabaların somut göstergesi olarak 90 binden fazla kişinin kurtarılan bölgelerde yaşadığı, eğitim gördüğü ve çalıştığını aktardı.
Bununla birlikte Bayramov, toprakların mayınlar ve diğer patlayıcı cihazlarla geniş çapta kirli olmaya devam ettiğini ve bunun yeniden yapılanma ile geri dönüş süreçlerini zorlaştırdığını vurguladı. 2020'de işgalden kurtarılan topraklardan bu yana kadın ve çocuklar da dahil olmak üzere 400'den fazla kişinin mayın mağduru olduğunu, son 30 yılda ise mayın mağdurlarının toplam sayısının 3 bin 500'ü aştığını söyledi.
Mayın temizliğini insan haklarının güvence altına alınması için gerekli bir ön şart olarak değerlendirdiklerini belirten Bayramov, insani mayın temizlemeyi Azerbaycan'ın resmi 18. Ulusal Sürdürülebilir Kalkınma Amacı ilan ettiğini açıkladı. Ayrıca çatışma sırasında kaybolan yaklaşık 4 bin Azerbaycanlının akıbetinin ve yerinin belirlenmesinin, hesap verebilirlik, mağdurların ve ailelerinin hakları ile çatışma sonrası uzlaşma açısından büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
Konuşmasında Bayramov, tüm bu adımların bölgenin istikrar, bağlantısallık ve somut ekonomik kazanımlar açısından 'umut vadeden bir merkeze' dönüşmesine katkı sağladığını, sürecin kalıcı hale gelmesi için atılacak son adımların kritik olduğunu vurguladı.
AZERBAYCAN DIŞİŞLERİ BAKANI CEYHUN BAYRAMOV, ABD’NİN NEW YORK KENTİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN, 81. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) GENEL KURULU’NDA KONUŞTU.
