Uraloğlu'nun inşaat zirvesindeki ana mesajı
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye Müteahhitler Birliği tarafından düzenlenen İnşaat Zirvesi 2026'da "Geleceğin Altyapısı: Dijitalleşme, Entegrasyon ve Mega Projelerin Dönüşümü" oturumunda konuştu. Uraloğlu, dünyada tarihinin en hızlı teknolojik dönüşüm döneminin yaşandığını belirterek, dijital bağlantılar, yapay zekâ ve akıllı sistemlerin rekabet, üretkenlik ve ulusal güç üzerinde belirleyici hale geldiğini vurguladı.
dijital dönüşümün inşaat sektörüne etkisi
Uraloğlu, klasik inşa yöntemlerinin günümüzün karmaşık mega projeleri, maliyet baskıları ve sıkı zaman kısıtları karşısında yetersiz kaldığını belirtti. Bakan, sektörün yeni standardının sensör verileri, gerçek zamanlı analizler ve algoritmik optimizasyonlarla desteklenen akıllı inşaat modelleri olduğunu ifade etti.
McKinsey ve BCG raporlarına atıfla, dijital araçların maliyetleri yüzde 15-30, süreleri yüzde 30-50 azalttığı ve üretkenliği yüzde 15-25 artırdığına dikkat çekildi. Uraloğlu, bu verilerin dijital dönüşümün sektörde benimsenmesini zorunlu kıldığını söyledi.
yurtdışı faaliyetler ve sektörün ölçüleri
Bakan, Türk müteahhitlerinin yurtdışı faaliyetlerine 1972'de Libya'da başladığını, 2025 sonu itibarıyla 138 ülkede 12 bin 827 proje ile toplam 557,5 milyar dolar iş hacmine ulaştığını kaydetti. Uraloğlu, bu başarının Türkiye'nin mühendislik ve inşaat kapasitesinin uluslararası alanda kabul görmesinin somut bir göstergesi olduğunu belirtti.
altyapı yatırımları ve önemli projeler
Bakan, ulaştırma ve iletişim altyapısına yapılan yatırımın 355 milyar dolar olduğunu vurguladı. Karayolu, otoyol ve tünel projeleri arasında 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu, Avrasya Tüneli, Osmangazi Köprüsü, Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Kuzey Marmara ve hızlı tren hatları gibi büyük projelerin hayata geçirildiğini aktardı.
Karayolu ağında bölünmüş yol uzunluğunun 6 bin 100 kilometreden 30 bin 51 kilometreye, otoyol ağının ise bin 714 kilometreden 3 bin 796 kilometreye çıkarıldığı belirtildi. Demiryolu ağının yaklaşık 11 bin kilometreden 14 bin kilometreye ulaştığı ve hızlı tren hattı uzunluğunun 2 bin 251 kilometre olduğu bilgisi paylaşıldı.
liman, tersane, havacılık ve lojistik
Uraloğlu, liman sayısını 152'den 218'e, tersane sayısını 37'den 85'e çıkardıklarını, aktif havalimanı sayısını 26'dan 58'e yükselttiklerini açıkladı. Dış hat uçuş noktalarının 50 ülkede 60'tan, 133 ülkede 356'ya ulaştığı, deniz ticaret filosunun 2025'te 53,1 milyon dedveyt ton kapasite ile tonaj bazında dünya sıralamasında 10. sıraya yükseldiği ifade edildi.
dijital altyapı uygulamaları ve sayısallaştırma
Bakan, dijitalleşme kapsamında hayata geçirilen somut uygulamalara değindi: 1 Nisan 2026 itibarıyla ticari 5G hizmetlerinin başlatıldığını ve kısa sürede 42 milyon 5G abonesine ulaşıldığını bildirdi. 5G'nin akıllı altyapının sinir sistemi olarak görüldüğünü söyledi.
Hasdal Kavşağı ile İstanbul Havalimanı arasındaki 40 km'lik Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemi koridorunda yerli-milli 5G baz istasyonlarının devreye alındığı, 68 bin 490 kilometrelik yol ağının panoramik kamera ve mobil LiDAR ile sayısallaştırıldığı belirtildi. Ayrıca 3 milyon envanter verisi, 610 terabayt veri ve 23 milyon yüksek çözünürlüklü fotoğraf tek çatı altında toplandı; makine öğrenmesi ile trafik levha tespiti, bakım ve izleme süreçleri merkezi yürütülüyor.
Karayolları Denetim İstasyonları NET Otomasyon Sistemi'nin 106 istasyonda aktif olduğu ve günlük 1,1 milyon araç sorgulaması yapıldığı açıklandı.
demiryolları, hava trafik ve izleme sistemleri
Demiryollarında elektrikli hat uzunluğunun 7 bin 274 kilometre, sinyalli hat uzunluğunun 8 bin 419 kilometreye çıkarıldığı bildirildi. Yapay zekâ destekli Otomatik Tren Muayene İstasyonları ile hareket hâlindeki trenlerin anlık tarandığı, Eryaman İzleme Merkezi'nde köprü, tünel ve viyadüklerin 7/24 akıllı sensör ve yapay zekâ ile izlendiği ifade edildi.
Havacılıkta ise Dijital Kule Geliştirme Ar-Ge Projesi ile optik sensörler, gündüz/gece kameraları ve termal kameralar kullanılarak uzaktan hava trafik kontrolü imkânı sağlanmasının hedeflendiği aktarıldı.
2053 vizyonu ve hedeflenen dönüşüm
Uraloğlu, konuşmasını şöyle özetledi: "2053 vizyonumuz doğrultusunda Türkiye’yi dünyanın en güçlü dijital altyapı merkezlerinden biri haline getirmiş olacağız." Bu hedef çerçevesinde altyapının daha akıllı, entegre, dayanıklı ve sürdürülebilir hâle getirilmesinin öncelikli olduğunu belirtti ve tüm paydaşlarla birlikte çalışmaya devam edeceklerini vurguladı.
ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANI ABDULKADİR URALOĞLU, İNŞAAT ZİRVESİ 2026’DA "GELECEĞİN ALTYAPISI: DİJİTALLEŞME, ENTEGRASYON VE MEGA PROJELERİN DÖNÜŞÜMÜ" OTURUMUNDA KONUŞTU
