2. Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı çalıştayı: hedefler ve yöntemler
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaşın katılımıyla düzenlenen 2. Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı Çalıştayı, Ankara’da bir otelde gerçekleştirildi. Çalıştaya engelli bireyler de doğrudan katılarak öneri ve deneyimlerini paylaştı. Bakan Göktaş, çalıştayın amacını "1. Eylem Planımızdan elde ettiğimiz kazanımları değerlendireceğiz. Edindiğimiz deneyimler çerçevesinde, 2. yeni dönemin yol haritasını istişare edeceğiz. Erişilebilir toplumdan bağımsız yaşama, kapsayıcı eğitimden ekonomik güvenceye kadar, engelli bireylerin yaşam kalitesini artıracak birçok stratejik başlığı ele alacağız. Burada ortaya konacak her öneri daha kapsayıcı ve daha güçlü bir Türkiye’nin inşasına katkı sunacak" sözleriyle özetledi.
engelli politikalarının yaklaşımı
Göktaş, engelli politikalarını sosyal hizmet sınırlarının ötesinde, insan sermayesini ve ortak yaşam kültürünü güçlendiren stratejik bir alan olarak tanımladı. Buna göre engelli bireylerin her alanda daha fazla yer alması, bireysel hayatları zenginleştirmenin yanı sıra toplumun bakış açısını genişletiyor, kurum kapasitesini ve hizmet kalitesini yükseltiyor. Bakan, bu yaklaşımı hak temelli, kapsayıcı ve katılımcı bir çizgide sürdürdüklerini vurguladı.
istihdamda kaydedilen ilerleme
Konuşmasında 2002 sonrası döneme ilişkin veri ve değerlendirmelere de yer veren Göktaş, 2005 Engelli Kanunu gibi düzenlemelerin etkisine dikkat çekti. Bakanın verdiği bilgiye göre, 2002’den bugüne kamuda engelli istihdamında 15 kat artış83 bin 98 engelli bireyin kamuya yerleştirilmesi sağlanmıştır. Ayrıca özel sektörde korumalı iş yerleri teşvik edilerek engelli bireylerin istihdama katılımı desteklenmeye devam ediyor.
evde bakım yardımı ve bakım hizmetleri
Evde bakım uygulamalarının aileyi merkeze aldığını belirten Göktaş, amaçlarının engelli bireylerin ailelerinden kopmadan yaşamlarını sürdürebilmeleri olduğunu söyledi. Bakanın verdiği rakamlar şöyle:
516 bin 386 ailemize, aylık 13 bin 878 lira ödeme yapıyoruz. Bakan ayrıca, "Bugüne kadar toplam 275 milyar liranın üzerinde Evde Bakım Yardımı sağladık" bilgisini paylaştı.
Hizmet altyapısına ilişkin açıklamalarda, 81 ilde faaliyet gösteren 148 gündüzlü bakım ve rehabilitasyon merkezi ile kamu ve özel olmak üzere toplam 451 bakım merkezinde 39 bin 548 engelli bireye yatılı hizmet verildiği bildirildi. Bakanlık, özel bakım merkezlerinden yararlanan engelli vatandaşların bakım ücretlerinin büyük çoğunluğunu karşılıyor. Denetimlerde ise mevzuat düzenlemeleriyle yapay zeka destekli kamera izleme sistemi uygulamaya alınıyor.
erişilebilirlik, danışmanlık ve dijital hizmetler
Göktaş, erişilebilirliğin gündelik hayata katılımı kolaylaştıran temel bir hizmet standardı olarak ele alındığını belirtti. Bu kapsamda 81 ildeki valilik komisyonları kararıyla 4 bin 146 kuruma Erişilebilirlik Belgesi verildiği ve kamu kurumlarında görev yapan 30 bin 939 kişiye eğitim sağlandığı ifade edildi.
Ayrıca bireysel destek modellerine dair veriler paylaşıldı: "Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı Modeli ile 821 danışmanımızla, 18 ilimizde, 3 bin 808 aileye bireysel danışmanlık hizmeti sağladık; bu yıl içerisinde 16 ilimizde daha bu hizmeti sunmaya başladık."
Dijital erişim açısından da adımlar atıldığı vurgulandı. Göktaş, Erişilebilirlik Dijital Bilgilendirme Platformu’nun hazırlanmasında son aşamaya gelindiğini, bununla kurumların standart, mevzuat ve uygulama süreçlerine tek noktadan erişimin sağlanacağını söyledi. Ayrıca "geçtiğimiz yıl Aralık ayında hayata geçirdiğimiz ‘Engelsiz Türkiye Mobil Uygulaması’ ile hizmetlerin vatandaşlara daha yakın hale getirildiğini" belirtti.
değerlendirme
Bakanlığın açıkladığı rakamlar, hem evde bakım ödemelerinin yaygınlığını hem de uzun vadeli bütçesel taahhüdün boyutunu gösteriyor. Sunulan hizmet çeşitliliği—gündüzlü merkezler, yatılı bakım, danışmanlık, erişilebilirlik belgeleri ve dijital uygulamalar—kapsayıcı bir yaklaşımın parçası olarak öne çıkıyor. Çalıştay sürecinde ortaya konacak öneriler, planların uygulanması ve uygulama kalitesinin artırılmasında belirleyici olacaktır.
AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANI MAHİNUR ÖZDEMİR GÖKTAŞ, "EVDE BAKIM YARDIMI KAPSAMINDA 516 BİN 386 AİLEMİZE, AYLIK 13 BİN 878 LİRA ÖDEME YAPIYORUZ. BUGÜNE KADAR TOPLAM 275 MİLYAR LİRANIN ÜZERİNDE EVDE BAKIM YARDIMI SAĞLADIK" DEDİ.
