Uzman uyarısı
Sosyal Güvenlik Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, düzenli olarak ödenen bahşişlerin SGK'ya bildirilmemesinin işverenler ve çalışanlar için hem mali hem de sosyal güvenlik boyutunda ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Karakaş, Yargıtay içtihatlarının hizmet sektörü çalışanlarının kıdem tazminatı ve fazla mesai haklarını doğrudan etkilediğini vurguladı.
Yargıtay kararının işçi haklarına etkisi:
Yargıtay'ın görüşüne göre, sürekli ve düzenli olarak ödenen bahşişler somut olayın koşullarına göre ücret kapsamında değerlendirilebiliyor. Bu durumda bahşişler, işçinin ücretinin bir unsuru olarak kıdem tazminatı hesabına dahil edilebiliyor. Karakaş, "Mezkur olayda yerel mahkemenin kıdem tazminatında bahşişe yer vermemesi Yargıtay tarafından bozuldu; devamlı ödenen bahşişlerin tazminat hesabında esas alınması gerektiği kabul edildi" dedi.
Fazla mesai hesaplamasında ise Yargıtay uygulaması, garanti ücret ile bahşiş kısmı arasında fark gözetiyor: garanti ücretin fazla mesai karşılığı 1,5 katsayıyla, bahşişe isabet eden kısım ise 0,5 katsayıyla hesaplanıyor. Bu ayrım, hem çalışanların alacak hesaplarının doğru yapılması hem de adil ücret uygulaması açısından önem taşıyor.
SGK bildirim yükümlülüğü ve yaptırımlar:
Karakaş, bahşişlerin SGK primine dahil edilmesi gerektiğini, 5510 sayılı kanunda bahşişin istisna olarak sayılmadığını belirterek özetledi. Buna göre işverenlerin, işçilere düzenli olarak verilen bahşişleri aylık kazanca dahil edip SGK'ya bildirmeleri gerekiyor.
Bildirim yapılmaması halinde karşılaşılabilecek yaptırımlar arasında şunlar bulunuyor: SGK, işletmenin faydalandığı asgari ücret desteğinin tamamını iptal edip ödenen teşvik tutarını faiziyle geri isteyebilir. Ayrıca, bahşişin bildirilmediği her ay için her bir ay başına 66 bin liranın üzerinde idari para cezası uygulanabileceği, kayıt teftişi durumunda cezaların daha da artabileceği ifade ediliyor. Karakaş örnek olarak "örneğin 3 bin 400 lira tutarında bir bahşiş SGK'ya bildirilmezse" bu sonuçların doğabileceğini aktardı.
İşveren yükümlülükleri ve sonuçları:
Buna ek olarak, işverenin işçiyle yalnızca bahşiş esasına dayalı bir anlaşma yapması ve işçinin toplam kazancının asgari ücretin altında kalması durumunda, işverenin asgari ücreti tamamlayıp bu tutarı SGK'ya bildirmesi gerekiyor. Karakaş, bu uygulamanın ücret bazlı kayıt dışılığın önüne geçmeyi ve çalışanların sosyal güvenlik haklarının korunmasını amaçladığını belirtti.
Sonuç olarak Karakaş, restoran, kafe, otel ve turizm gibi hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren işverenlerin bahşiş ödemelerini toplayıp işçilerin payına düşen kısmı ücretlere ekleyerek düzenli şekilde SGK'ya bildirmelerinin hem işveren lehine hem de çalışanların sosyal güvenlik ve emeklilik haklarının korunması açısından doğru olacağını vurguladı. Bu bildirimler sayesinde çalışanların ileride alacakları emekli maaşının da artacağına dikkat çekti.
SOSYAL GÜVENLİK BAŞUZMANI İSA KARAKAŞ, DÜZENLİ BAHŞİŞLERİN SGK’YA BİLDİRİLMEMESİ HALİNDE İŞVERENLERİN İDARİ PARA CEZASIYLA KARŞILAŞABİLECEĞİ VE ASGARİ ÜCRET DESTEĞİNİ KAYBEDEBİLECEĞİ UYARISINDA BULUNDU.
