Hasat ve kurutma süreci:
Batman'ın Gercüş ilçesine bağlı Gökçepınar köyünde bağ bozumunun başlamasıyla birlikte kışlık kuru üzüm hazırlıkları yoğunlaştı. Çiftçiler günün ilk ışıklarıyla bağlara giriyor, asmalardan özenle topladıkları üzümleri önce yaprak ve ezilmiş tanelerden ayıklıyorlar. Ayıklanan üzümler, kuruma sürecini hızlandırmak ve kalitesini korumak için özel olarak hazırlanmış suya bandırılıyor, ardından geniş bezlerin üzerine serilerek güneşin altında kurumaya bırakılıyor.
Güneşin kavurucu etkisiyle üzüm taneleri yaklaşık 10 gün boyunca kurumaya bırakılıyor. Bu sürecin sonunda üreticiler tekrar bağa gelip taneleri tek tek toplayıp yeniden ayıklıyor; çürük veya ezilmiş taneler elenirken sağlıklı olanlar saklanmak üzere ayrılıyor.
Ekonomik ve ailevi önem:
Köyde üretilen kuru üzümün bir kısmı ailelerin kışlık gıda stokunu oluşturuyor, kalan kısmı ise satışa sunularak aile bütçesine katkı sağlıyor. Sabahın erken saatlerinde başlayan mesai, hem geleneksel üretim yöntemlerinin sürdürülmesi hem de aile gelirine destek olması bakımından önem taşıyor.
Üretim sürecinde özen ve emek ön planda; tanelerin suya batırılması, bezler üzerinde güneşlenmesi ve sonradan yeniden ayıklanması gibi adımlar, kuru üzümün lezzetini ve dayanıklılığını artırıyor. Bu yöntemler sayesinde kuru üzüm uzun süre bozulmadan saklanabiliyor ve kış aylarında tüketiliyor.
Çiftçilerin tanıklıkları ve gelenek:
Deham Demirtaş köydeki üretimi ve eski zamanların alışkanlıklarını anlattı: 'Eskiden insanlar emekleriyle, topraktan ve ağaçlardan elde ettikleriyle yaşardı. Bizim buralarda önceden kuru üzüm çok değerliydi. Doğal yöntemlerle kurutulan üzüm adeta bir şifa deposu. Kuru üzüm çok faydalıdır; kanı temizler, vücuda kuvvet verir, insanı dinç tutar ve kan yapıcı özelliğiyle öne çıkar.' Demirtaş, günümüzde hazır ürünlerin tercih edilmesinin el emeğiyle yapılan kurutma geleneğini zayıflattığını da vurguladı.
Emine Çelik ise uyguladıkları adımları anlatarak sürecin işleyişini özetledi: 'Sabahın erken saatlerinde bağa gelip üzümleri topluyoruz. Hazırladığımız kuru üzüm suyuna batırdıktan sonra bezlerin üzerine seriyoruz. On gün kuruttuktan sonra tekrar gelip üzümleri eve götürüp ayıklıyoruz. Belirli bir miktarını kendimize ayırıyoruz, fazla olanını da satıyoruz.'
Gökçepınar'daki bu üretim, hem bölgesel mutfak kültürünün devamını sağlıyor hem de küçük aile ekonomilerine destek veriyor. Geleneksel kurutma yöntemleriyle üretilen kuru üzüm, köy yaşamında hem besin hem de kültürel değer olarak yerini koruyor.
BATMAN'IN GERCÜŞ İLÇESİNDE BAĞ BOZUMUYLA BİRLİKTE KIŞLIK KURU ÜZÜM YAPIM TELAŞI BAŞLADI.
