Auxetic kumaşlı hava yastığı buluşu, yaralanmaları yüzde 80'e kadar azaltıyor
Bahçeşehir ve Konya Selçuk Üniversiteleri ortak çalışması, uluslararası patentle tescillendi
Bahçeşehir Üniversitesi ile Konya Selçuk Üniversitesi'nden iki akademisyenin geliştirdiği auxetic kumaş tabanlı hava yastığı tasarımı, trafik kazalarında hava yastıklarının yol açtığı yaralanmaları yüzde 80'e kadar azaltabiliyor. Buluş, akademisyenlerin uzun savunma süreçleri sonucunda uluslararası patent aldı.
Gelişim süreci
Çalışma, Bahçeşehir Üniversitesi İşletme Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Çağlar Sivri ile Konya Selçuk Üniversitesi'nden Dr. Öğretim Üyesi Sertaç Güney'in 2019'da başlayan ortak araştırmalarıyla başladı. İki akademisyen, auxetic kumaşların mekanik davranışının hava yastıklarıyla uyumlu olabileceği fikriyle araştırma geliştirme sürecine girdi.
Güney ve Sivri, buluş için 2020'de Türkiye ve Avrupa'da patent başvurusu yaptı. Türkiye'deki patent onayı 2023'te verilirken, Avrupa süreci bazı uluslararası otomotiv ve hava yastığı üreticilerinin itirazları nedeniyle uzadı. Akademisyenler, eserlerinin özgünlüğünü ayrıntılı şekilde savunarak süreci yürüttü ve sonunda buluşları için 2025 yılı sonunda uluslararası patent almayı başardı.
Teknik çalışma prensibi
Dr. Çağlar Sivri'ye göre auxetic etkiye sahip ipliklerin kumaş yapısına dahil edilmesiyle üretilen hava yastığı, vücuda temas ettiğinde vücudun yapısını kopyalayabiliyor. Bu uyum sayesinde darbeyi ve meydana gelen zararı minimuma indiriyor; buna bağlı olarak ölümcül risk ve yaralanma olasılığı azalıyor. Sivri, 'Vücuda uyumlu bir yapı göstererek meydana gelen darbeyi ve zararı minimuma indiriyor' şeklinde açıklama yaptı.
Patent süreci ve itirazlar
Sivri, sürecin zorluklarına dikkat çekerek bu alanda uluslararası patent almanın kolay olmadığını, çünkü alanda dünya çapında 5 büyük rakip firma bulunduğunu belirtti. Akademisyenler, yapılan itirazlarda buluşun özgün olduğunu detaylı veri ve analizle ortaya koyarak haklarını tescillediler.
Üretim hedefleri ve sanayi işbirlikleri
Buluşun patentinin Bahçeşehir Üniversitesi'ne ait olduğunu belirten Dr. Çağlar Sivri, ilk hedeflerinin buluşu Türkiye sanayisine kazandırmak ve yerli firmalarla lisanslama yoluyla seri üretime geçmek olduğunu söyledi. Sivri, 'Patentimizi Türk firmalarına lisanslamak bizi daha mutlu eder' ifadesini kullandı ve tüm ARGE çalışmalarının Türkiye'de yapıldığını vurguladı.
Akademisyenler, buluşun küresel çapta hava yastığı üretimi yapmaya uygun bölgelerdeki aktörlerle görüşmeler yürütürken, yerli üretimin öncelikli hedef olduğunu belirtiyor. Seri üretim ve ticarileştirme süreçleri için görüşmelerin sürdüğü bildirildi.
Değerlendirme
Auxetic kumaşlı hava yastığı tasarımının, mevcut hava yastığı teknolojilerine kıyasla yaralanmaları önemli ölçüde azaltma potansiyeli bulunuyor. Patent tescilinin ardından, yerli lisanslama ve seri üretim adımları hayata geçirildiğinde trafik güvenliğinde somut etkiler yaratması beklenebilir. Ancak geniş çaplı üretim ve uygulama süreçlerinde test, sertifikasyon ve otomotiv tedarik zincirine entegrasyon gibi adımların tamamlanması gerekecek.
DOÇ. DR. ÇAĞLAR SİVRİ
