Proje kapsamı ve amaçları:
Tokat’a özgü geleneksel Dive dokuması, ince yapısı, dayanıklılığı ve kendine özgü desenleriyle öne çıkıyor. Yüksek kaliteli pamuk iplikleriyle geleneksel tezgâhlarda üretilen kumaş, vücudu saran ama esnek yapısıyla rahatlık sunuyor; kırışmaya karşı dirençli, kolay yıpranmayan ve sık dokuma tekniği sayesinde hafif su geçirmezlik ve ısı yalıtımı sağlıyor.
Projeyle, Cumhurbaşkanlığı ve Emine Erdoğan himayelerinde yürütülen Türkiye Dokuma Atlası çalışmasının yerele yansıması hedeflendi. Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) desteğiyle SOGEP kapsamında Tokat Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde modern bir dokuma atölyesi kuruldu; ayrıca ev dışında çalışma imkânı bulunmayan kadınlara ve Dive köyündeki kadınlara tezgâh temin edilerek üretime katılımları sağlandı.
Eğitim ve istihdam:
Proje kapsamında toplam 18 kadına eğitim verildi: 355 saat dokumacılık, 140 saat giysi tasarımı ve 72 saat girişimcilik eğitimi sağlandı. Başlangıçta planlanan 5 usta öğretici istihdamı sürecinde, eğitimleri başarıyla tamamlayan adaylar arasından yapılan sınav sonucunda 3 usta öğretici Tokat Olgunlaşma Enstitüsü dokuma atölyesinde göreve başladı; kalan istihdam takvim doğrultusunda devam edecek.
Ev ortamında çalışmayı tercih eden ve Dive köyünde yaşayan kadınlar ise kendilerine tahsis edilen tezgâhlarda parça başı üretim yaparak gelir elde etmeye başladı; böylece kırsal kesimde istihdam imkânı artırıldı.
Üretim kapasitesi ve tanıtım:
Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı Tokat İl Koordinatörü Emrah Oral, proje sayesinde şehir merkezindeki dezavantajlı kadınlar ile Dive köyündeki kadınların aynı üretim çatısı altında toplandığını ve atölye ile ev üretiminin birlikte örgütlendiğini belirtti. Dokuma kumaşı üretim kapasitesi yıllık 700 metrekareden 3.500 metrekareye çıkarılarak yaklaşık %400 üretim artışı sağlandı.
Üretilen Dive kumaşları, İstanbul Ticaret Üniversitesi Moda ve Tekstil Tasarımı Bölümü akademisyenleri ve öğrencilerinin katıldığı tasarım kampı sonrası modern koleksiyonlarla buluşturuldu. Hazırlanan koleksiyon, İstanbul’da düzenlenen defileyle tanıtılarak geleneksel dokuma ulusal vitrine taşındı.
Geleneksel bilgi aktarımı ve yerel hafıza:
Tokat Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Aslı Gül, projenin Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü bünyesindeki Dokuma Haftası Projesi’nin uzantısı olduğunu vurguladı. Gül, Tokat’ın 17. ve 18. yüzyıllarda Voyvodalık döneminde ipek ve sofu gibi nitelikli dokumalar üretilip ihraç edilen bir tekstil üretim merkezi olduğunu hatırlatarak, "Tokat’ın hafızasında dokuma var" dedi ve projenin bu güçlü geleneği yeniden canlandırdığını söyledi.
Usta öğretici belgesi alan Merve Taştan ise nenelerinden miras kalan dokuma kültürünü yaşatmanın ve meslekle aile ekonomisine katkı sağlamanın önemine değinerek, bu geleneği gelecek kuşaklara aktarmaktan gurur duyduğunu belirtti.
Proje, hem yerel kültürün korunması hem de kadın istihdamının artırılmasına yönelik somut adımlar sunuyor; Dive dokumasının modern tasarımlarla buluşması, geleneksel el emeğini ulusal moda vitriniyle buluşturarak sürdürülebilir bir gelir modeli yaratma potansiyeli taşıyor.
Tokat'ın asırlık Dive dokuması, kadın emeğiyle yeniden hayat buldu
