Asırlık değirmen değişen teknolojiye rağmen ayakta
Malatya'nın Akçadağ ilçesinde yaklaşık bir asırdır hizmet veren tarihi değirmen, ilk yıllarını su gücüyle geçirdikten sonra mazotlu sisteme, bugünse elektrikliye dönüştü. Değirmen, bölge halkının başta bulgur ve un ihtiyacı olmak üzere günlük gıda hazırlıklarını karşılamaya devam ediyor.
Aile mesleği kuşaktan kuşağa:
Aktepe Mahallesi'nde değirmeni işleten Kemal Günay (62), değirmenciliğin dedesinden babasına, babasından kendisine miras kaldığını vurguluyor. Günay, "Bu meslek dedemizden kaldı. Babamız yıllarca devam ettirdi şimdi de biz sürdürüyoruz." diyerek mesleğin aile bağlarını anlattı. İşlettikleri değirmenin ilçede tek olmasına dikkat çekti.
Sezon, süreç ve işin zorlukları:
Günay, kayısı hasadının tamamlanmasının ardından yoğunluklarının arttığını, vatandaşların kışlık hazırlıkları kapsamında en çok bulgur ve un öğütmek için değirmene geldiğini aktardı. "Değirmencilik sezonu yaklaşık iki ay sürüyor." diyen Günay, öğütme işleminin ürünün durumuna göre yaklaşık bir saat sürdüğünü söyledi.
Öğütmenin ardından yapılan işlemler arasında savurma, eleme ve torbalama yer alıyor. Herkes okullar açılmadan önce kışlık ununu ve bulgurunu hazırlayıp götürüyor; bu da sonbahar döneminde değirmenin en yoğun olduğu zamanı oluşturuyor.
Günay, mesleğin tecrübe gerektirdiğini, değirmen taşlarının dişlenmesi ve taş ile makineyi tanımanın önemini belirterek, "Bu işi bilmeyen birinin değirmeni çalıştırması mümkün değil. Değirmen taşlarının dişlenmesi gerekiyor. Makineyi çalıştırmak kadar taşı tanımak da önemli." ifadelerini kullandı. Bu nedenle değirmeni kendisiyle birlikte kardeşi ve yeğenleri ile birlikte işletiyor.
Sıcak hava ve tozlu ortam gibi zorlu koşulların iş yapmayı güçleştirdiğini, ancak amacın vatandaşın ürününü en kaliteli şekilde işleyip teslim etmek olduğunu söyleyen Günay, değirmenciliğin hem teknik hem de emek isteyen bir zanaat olduğunu vurguladı. Değirmen, teknolojik değişime uyum sağlasa da geleneksel üretim anlayışını korumayı sürdürüyor.
Asırlık değirmen geleneği teknolojiye rağmen yaşatılıyor
