toplu açılış programı:
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya paylaşımında Diyarbakır ve Bingöl'de restorasyonu tamamlanan altı asırlık mabedin 2 Ekim'de cuma namazıyla yeniden ibadete açılacağını duyurdu. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmaların ardından eserler, toplu açılış programı için Sur ilçesindeki Ali Paşa Camii'nde bir araya gelecek cemaati ağırlayacak.
Ersoy, "Şehirlerimizin hafızasını yaşatan, asırlardır aynı saflarda buluştuğumuz mabetlerimizi geleceğe taşıyor; vakıf mirasımızı koruyarak deprem bölgesinin yaralarını sarmaya devam ediyoruz" ifadelerini kullandı ve restorasyonlarda bilimsel yöntemlerin uygulandığını vurguladı.
yeniden ibadete açılacak eserler:
Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün çalışmalarıyla Diyarbakır'da Ali Paşa, Melik Ahmet Paşa, Parlı Safa, Cafer-i Tayyar ve Hanbaşı camileri, Bingöl'de ise Balaban Bey Camii restore edilerek ibadete hazır hale getirildi.
restorasyonun yaklaşımı ve koruma çalışmaları:
Restorasyonlarda eserlerin özgün dokusunun korunması öncelikli tutuldu; 6 Şubat depremlerinin ardından hasarlar bilim heyeti gözetiminde giderildi ve yapılar güçlendirildi. Taş işçiliği, çiniler, ahşap unsurlar ve kalem işleri konservasyon uygulamalarıyla ihya edildi.
ali paşa camii’nde asırlık işçilik korundu:
16. yüzyılda Hadım Ali Paşa tarafından yaptırılan Ali Paşa Camii'nde, deprem sonrası statik sorunlar nedeniyle kapsamlı güçlendirme ve restorasyon yapıldı. Niteliksiz döşemeler, beton örtü ve kirişler kaldırılarak üst örtü Diyarbakır'ın geleneksel dam sistemine uygun biçimde yenilendi. Deprem kaynaklı çatlak ve kopmalar, yapısal enjeksiyon uygulamalarıyla onarıldı; özgün kündekari kepenkler, ahşap minber ve çiniler konservasyon sonrası yerine monte edildi.
parlı safa camii'nin minaresi güçlendirildi:
15. yüzyıl yapısı Parlı Safa Camii'nde minarede oluşan ağır hasarlar çelik kuşak ve gergilerle emniyete alındı. Minarenin temel ve zemin durumu sondaj, jeofizik inceleme ve araştırma kazılarıyla incelendi; ankraj, enjeksiyon ve taş onarımları yapıldı. Caminin çinileri, döşemeleri, kalem işleri ve medrese bölümlerindeki onarımlar da tamamlandı.
cafer-i tayyar camii ve türbesinde yapılanlar:
İnşa tarihi kesin bilinmeyen Cafer-i Tayyar Camii ve Türbesi'nde, özellikle tarihi minarenin ağır hasarları onarıldı. Zemin ve temel incelemeleri sonrası duvar, tonoz ve dam örtülerinde güçlendirme uygulamaları gerçekleştirildi; petek ve külah bölümleri özgün taşlarla tamamlanarak yapı yeniden ibadete hazır hale getirildi.
hanbaşı ve melik ahmet paşa camileri için uygulanan güçlendirmeler:
1853 yapımı Hanbaşı Camii'nde betonarme eklentiler kaldırılarak enjeksiyonla güçlendirme yapıldı; çatı ve cepheler özgün dokusuna uygun yenilendi ve iç mekânda özgün mimari unsurlar ortaya çıkarıldı. 1587-1591 yılları arasında inşa edilen Melik Ahmet Paşa Camii'nde kubbe, tromplar ve taşıyıcı duvarlardaki çatlaklar onarıldı; temeller sondaj ve jeoradarla incelenip kubbe ve kasnak güçlendirildi.
bingöl'deki balaban bey camii’nin restorasyonu:
Akkoyunlu döneminden kalan Balaban Bey Camii'nde depremde ağır hasar gören minare kontrollü olarak sökülüp özgün yapım tekniklerine uygun şekilde yeniden inşa edildi. Çatı, avlu, harim ve mahfil bölümlerinde onarımlar, ahşap döşemeler ile elektrik ve mekanik tesisat yenilemeleri tamamlandı; abdesthane dahil tüm çalışmalarla yapının mimari bütünlüğü sağlandı.
Ersoy, restorasyonda emeği geçenlere teşekkür ederek yeniden ibadete açılacak camilerin Diyarbakır ve Bingöl için hayırlı olmasını diledi.
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANI MEHMET NURİ ERSOY, SOSYAL MEDYA PAYLAŞIMINDA DİYARBAKIR VE BİNGÖL’DE RESTORASYONU TAMAMLANAN ASIRLIK 6 MABEDİN YENİDEN CEMAATLERİYLE BULUŞACAĞINI AÇIKLADI.
