aşı tereddüdü toplum sağlığını nasıl etkiliyor:
Medicana International Samsun Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Düriye Sıla Karagöz Özen, aşı karşıtlığının sadece bireysel bir tercih olmadığını, toplum düzeyinde geri dönüşü zor sonuçlar doğurabildiğini belirtiyor. Yapılan gözlemler ve klinik izlemeler, çocukluk çağı aşılarının yaptırılmamasının daha önce neredeyse tamamen ortadan kaldırılmış birçok enfeksiyonun görülme sıklığını artırabildiğini gösteriyor. Aşıların bulaşıcı hastalıklara bağlı ölüm ve hastalık yükünü önemli ölçüde azalttığı vurgulanıyor.
Özen, sağlık okuryazarlığındaki artışla birlikte yanlış bilgilerin yayılmasının aşı tereddüdünü körüklediğine dikkat çekiyor ve aile hekimleri ile iç hastalıkları uzmanlarının önerilerine başvurulmasını öneriyor.
erişkin aşılamanın önemi ve risk grupları:
Doç. Dr. Özen erişkin aşılama farkındalığının son yıllarda arttığını, ancak hâlâ korunma gereksinimi bulunan büyük bir kesim olduğunu aktarıyor. 65 yaş üzerindeki bireyler, kronik hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler özellikle risk grubunda kabul ediliyor. Bu gruplarda hem çocuklukta başlayan aşı serilerinin devamı hem de erişkin dönemine özgü aşıların tamamlanması gerekiyor.
Özen, difteri, boğmaca ve tetanos aşılarının belirli aralıklarla tekrarlanmasının önemini vurguluyor. Grip ve pnömokok aşılarının da özellikle risk gruplarında ciddi hastalık ve komplikasyonları önlediği ifade ediliyor.
yaş ve durum bazlı öneriler:
Uzman, bazı aşıların özel yaş grupları ve durumlar için öne çıktığını belirtiyor. 50 yaş üzerinde zona aşısı öneriliyor; bunun zona geçirme riskini azalttığı ve zona sonrası gelişebilen postherpetik nevralji gibi yaşam kalitesini bozan komplikasyonları engellemeye katkıda bulunduğu belirtiliyor. Ayrıca RSV aşısının özellikle 65 yaş üzerindeki bireyler ve kronik akciğer hastalığı bulunan kişiler için önemli olduğu kaydediliyor.
Gebelikte uygulanan aşıların hem annenin hem de yenidoğanın korunmasına katkı sağladığına dikkat çekiliyor. Son trimesterde uygulanan RSV aşısının, anneden geçen antikorlarla doğan bebeği koruma potansiyeli olduğu; mevsime denk gelen gebelikte influenza aşısının ve tetanos aşılarının öneminin altı çiziliyor.
HPV ve hepatit B aşılarının da uygun gruplara önerildiği, bu aşıların hedeflenen koruma sağlayan programların parçası olduğu ifade ediliyor. Doç. Dr. Özen, aşı reddi veya gecikmelerinin toplumsal düzeyde risk oluşturduğunu tekrarlayarak, aşılamayla ilgili kararların yetkili sağlık profesyonellerinin yönlendirmesiyle alınması gerektiğini belirtiyor.
Sonuç olarak uzman, hem çocukların hem de erişkinlerin önerilen aşılarını zamanında yaptırmasının salgınların önlenmesi, hastalık yükünün azaltılması ve ağır komplikasyonların engellenmesi açısından kritik olduğunu vurguluyor.
İÇ HASTALIKLARI UZMANI DOÇ. DR. DÜRİYE SILA KARAGÖZ ÖZEN
