Araştırma: Türkiye'de Yaklaşık 15 Milyon Kişi Ortodontik Tedaviye İhtiyaç Duyuyor
Aligner Derneği'nin Twentify için gerçekleştirdiği "Türkiye'de Ortodontik Tedavi Algısı ve Farkındalık Araştırması" sonuçları İstanbul'da paylaşıldı. Araştırma, yaklaşık 15 milyon kişinin ortodontik tedaviye ihtiyaç duyduğunu gösterirken ailelerin çocuklarında gözlemledikleri belirtileri sıkça ortodontik sorunlarla ilişkilendirmediğini ortaya koyuyor.
Ana bulgular
Çalışma modern tedavi seçeneklerine yönelik bilgi eksikliğinin belirgin olduğunu ortaya koyuyor. Katılımcıların %56'sı şeffaf plak tedavisini bildiğini söylerken, tanımlama istendiğinde yalnızca %50'si doğru tanımlayabiliyor; kendini iyi bildiğini söyleyenlerin oranı ise %12 düzeyinde. Ayrıca ebeveynlerin %33'ü ortodonti hakkında bilgi sahibi olmadığını belirtti.
Bu bilgi eksikliği, sorunların ilerlemesine ve tedavinin gecikmesine yol açabiliyor; bunun çocukların fiziksel sağlığı ve psikolojisi üzerinde olumsuz etkileri olabilir.
Görünüm kaygıları ve ağrı algısı
6-12 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerle yapılan ankete göre yetişkinlerde en rahatsız edici sorun %51 ile diş veya diş eti hassasiyeti ve ağrı olarak belirtilirken, görünüm (estetik kaygı) %42 ile ikinci sırada yer alıyor. Çocuklara yönelik değerlendirmede ise estetik kaygı %45 ile birinci, ağrı ve hassasiyet %40 ile ikinci sırada bulunuyor.
Şeffaf plak bilgisi ve eğilimler
Ortodontik tedaviye başlama oranı düşük olsa da ilgi yüksek; katılımcıların %50'si ortodontik tedaviye başlamayı düşünüyor veya değerlendiriyor. Mevcut tedavi gören hastaların %43'ü ve geçmişte tedavi görmüş hastaların %33'ü şeffaf plak kullandığını belirtiyor. Buna karşın toplumun %21'i şeffaf plak hakkında hiçbir bilgiye sahip değil, %34'ü ise sadece adını duymuş durumda.
Bilgi sahibi olanların %70'i şeffaf plak tedavisiyle ilgileniyor. Çocuklarda şeffaf plak düşünmeye başlamada en önemli faktörler %32 doktor önerisi, %29 estetik uygunluk ve %25 kullanım kolaylığı olarak öne çıkıyor. Yetişkinlerde ise %20 rutin kontrolde doktor önerisi, %19 başkalarından duyma ve %19 kişisel araştırma tedaviyi değerlendirmede etkili oluyor.
Kampanya: Çözümü Şeffaf Olabilir
Aligner Derneği, araştırma bulgularına dayanarak Çözümü Şeffaf Olabilir adlı farkındalık kampanyasını başlattı. Kampanya kapsamında ailelerin çocuklarda erken dönemde dikkat etmesi gereken üç kritik belirti vurgulanıyor: ağızı açık uyuma, gülerken ağız kapatma ve konuşurken zorlanma. Hedef, ailelerin bu belirtileri doğru yorumlayıp erken ortodontik değerlendirme ve uygun tedavi seçenekleri hakkında bilinçlenmesini sağlamak.
Uzman görüşleri
Aligner Derneği Başkanı ve Ortodonti Uzmanı Dr. Aktan Zeki Çelik, ailelerin ortodontik sorunları sıklıkla yalnızca estetik bağlamda değerlendirdiğini, sağlık ve gelişim etkilerini ilişkilendiremediklerini belirtiyor. Dr. Çelik, dünyadaki önemli ortodonti otoritelerinin çocukların en geç 7 yaşına kadar ortodontiste görünmesini önerdiğine dikkat çekiyor ve erken değerlendirme eksikliğinin hem fiziksel sorunların ilerlemesine hem de psikolojik yükün artmasına yol açtığını vurguluyor.
Uzman Psikolog İlknur Okay, diş-çene uyumsuzluklarının çocukların özgüvenini, akran ilişkilerini ve okul başarısını etkileyebileceğini; bu nedenle ortodontik sorunların duygusal gelişim yönüyle ele alınması gerektiğini belirtiyor.
Twentify Yöneticisi Can Kablan, çalışmanın ebeveynlerin bazı belirtileri fark etse de bunları genellikle ortodontik ihtiyaçla ilişkilendirmediğini gösterdiğini; modern tedavi seçeneklerine dair detaylı bilginin sınırlı olmasının doğru zamanda aksiyon alınmasını zorlaştırdığını ifade ediyor.
Toplantının moderatörlüğünü yapan oyuncu Müge Boz ise kendi yaşadığı deneyimi aktararak erken fark etmenin önemine vurgu yapıyor ve şeffaf plak tedavilerinin hem estetik hem sağlık açısından sunduğu avantajlara dikkat çekiyor.
Araştırma, ortodontik farkındalığın artırılmasının ve erken değerlendirme kültürünün geliştirilmesinin önemini ortaya koyuyor.
MÜGE BOZ, DR. AKTAN ZEKİ ÇELİK, CAN KABLAN, UZMAN PSİKOLOG İLKNUR OKAY (SOLDAN SAĞA)
