Kitaptan ekrana: nasıl bir dönüşüm yapıldı:
Muratpaşa Belediyesi Kültür Yayınları tarafından yayımlanan Sarpedon’dan Keykubad’a Bir Zamanlar Antalya adlı kitap, köy kahvelerine kadar ulaşacak biçimde hazırlanan anlatımıyla biliniyordu. Kitabın belgesel uyarlaması, bu sözel mirası görselleştirerek daha geniş kitlelere taşıma amacıyla hayata geçirildi. Yapımda gerçek çekimler ile yapay zekâ tarafından üretilen sahneler bir arada kullanılarak dönemin atmosferi ve mekân duygusu izleyiciye aktarıldı.
Uyarlamanın senaristliğini ve yönetmenliğini Serpil Devrim üstlendi. Metnin kaynağı arkeolog ve akademisyen Aytaç Dönmez tarafından kaleme alınan ve 2021 yılında yayımlanan kitaptır. Bu seçim, belgeselin hem akademik dayanaktan kopmamasını hem de halka açık, anlaşılır bir dil sunmasını sağladı.
görsellik ve anlatı: yapay zekâ ile geçmişin canlandırılması:
Belgeselin en dikkat çeken yönü, gerçek görüntülerle yapay zekâ tarafından oluşturulan sahnelerin birleşiminden doğan anlatım dili oldu. Ekranda yer alan yapay zekâ sahneleri, dönemin mimarisini, kıyafetlerini ve gündelik yaşama dair ipuçlarını izleyicinin zihninde daha kolay canlandırmasına olanak verdi. Yapım ekibi, bu yaklaşımı kullanarak mitolojik anlatılar, tarihi kişilikler ve kültürel mirası katmanlı bir görsel dille sundu.
Yapımda öne çıkan bir söylem de şu ifadedir: Taş konuşur, rüzgar anlatır, su hatırlar ve insan sadece dinler. Bu cümle belgeselin anlatı eksenini özetler nitelikte; kent hafızasını, gerçeğin gözüyle yakalanmış görüntülerle ve yeniden inşa edilmiş sahnelerle bütünleştiriyor.
gala gösterimi ve ulaşılması hedeflenen izleyici kitlesi:
Belgeselin gala gösterimi, Muratpaşa Belediyesi’nin bu yıl 11’inci düzenlediği Uluslararası Kaleiçi Old Town Festivali kapsamında, Kaleiçi’ndeki Koç Üniversitesi Suna & İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Merkezi (AKMED)’de gerçekleştirildi. Gösterim, projenin kent içindeki görünürlüğünü artırmayı ve kültürel belleğin paylaşımını güçlendirmeyi amaçladı.
Gala konuşmasında Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal, projenin çıkış noktasını şöyle özetledi: farklı eğitim düzeylerinden insanların antik hikayelere erişebilmesini istediklerini vurguladı. Uysal, dijital dünyanın okuma alışkanlıklarını değiştirdiğini kabul ederek belgesel uyarlamasıyla daha fazla izleyiciye ulaşmayı hedeflediklerini söyledi ve çalışmayı kentin hikayelerini gelecek için kalıcı bir kayıt haline getirme çabası olarak değerlendirdi. Başkanın ifadesiyle, "Biz şehrimizin hikayelerine ve kültür hayatına bir data teşkil etmek istedik."
Belgesel, mitolojik kahramanlardan bilim insanlarına, şairlerden hekimlere ve kent yöneticilerine kadar geniş bir yelpazede anlatılan kişilikler aracılığıyla Antalya’nın kültürel birikimini görünür kılıyor. Bu yaklaşım, antik çağlardan yakın dönemlere uzanan sürekliliği vurgularken, anlatıların farklı toplum kesimlerine ulaşmasını sağlamayı hedefliyor.
Sonuç olarak, kitap olarak başlayan proje, belgesel formatıyla hem görsel hem de erişilebilirlik açısından zenginleşti. Yapay zekâ destekli sahnelerle güçlendirilmiş anlatı, Antalya’nın geçmişini köy kahvelerinden festival salonlarına taşıyan çok katmanlı bir aktarım sunuyor.
GALADA BAŞKAN UYSAL KONUŞMA YAPTI
