Antik Anadolu'nun Kybele'si Samsun Müzesi'nde
Samsun Müzesi, Karadeniz bölgesinin arkeolojik mirasını yansıtan yeni bir sergiyle ziyaretçilerini ağırlıyor. Hafif raylı sistem hattı güzergahındaki kurtarma kazılarında ortaya çıkan eserler arasında, Antik Anadolu ve Frig uygarlıklarında "ana tanrıça" olarak kabul edilen Kybele ile ilişkili heykelcikler ve dini materyaller ön plana çıkıyor.
Kazılar ve buluntu yeri
2009 yılında gerçekleşen kazılarda, Atakum ilçesi Büyükoyumca Mahallesi'nde yer alan Çakalca-Karadoğan Höyüğünden Arkaik ve Klasik dönemlere tarihlenen farklı tipte çok sayıda buluntu elde edildi. Müze kitabesinde yer alan bilgilere göre, söz konusu kurtarma kazıları Amisos kentine yönelik Miletos Kolonizasyonu hareketlerinin anlaşılmasına önemli katkılar sağladı: "2009 yılında hafif raylı sistem hattı güzergahındaki 1. ve 3. derece arkeolojik sit alanı içinde kalan bölümlerde kurtarma kazıları gerçekleştirilmişti. Atakum ilçesindeki Büyükoyumca Mahallesi’nde (Kurupelit) yer alan Çakalca-Karadoğan Höyüğü’nde gerçekleştirilen kazılar, Amisos kentine yapılan Ion Kolonizasyon hareketlerinin anlaşılmasına önemli katkılar sağlamıştır. Kazılarda Arkaik ve Klasik dönemlere ait farklı tipte buluntular ele geçirilmiştir."
Sergide öne çıkan eserler
Sergide, adak amaçlı oldukları değerlendirilen pişmiş toprak Kybele heykelcikleri, ayakta duran ve kuş tutan kore heykelcikleri ve Kybele temalı grafitili çanak çömlek parçaları yer alıyor. Müze kitabesi ayrıca şu tespiti paylaşıyor: "Adak amaçlı buluntular dışında Attika üretimi siyah firnisli çanak çömlek parçaları ile siyah ve kırmızı figür tekniğinde yapılmış çanak çömlek parçaları da ele geçmiştir. Ele geçen buluntular bölgedeki Kybele kültüne vurgu yaparken, Miletos Kolonizasyonu ile ilişkili önemli tespitler olarak değerlendirilmektedir."
Kurupelit kazıları bölümünde sergilenen diğer önemli parçalar arasında Arkaik Döneme ait oturan Kybele heykelciği, figür başı, kadın figürini, kore heykelciği ile Klasik Döneme tarihlendirilen kandil ve seramik örnekleri bulunuyor. Bu buluntular, dönemin ince işçiliğini ve bölgedeki kültürel etkileşimlere dair somut verileri ziyaretçilere sunuyor.
Arkeolojik ve kültürel önem
Sergi, hem Kybele kültünün bölgedeki izlerini hem de Batı Anadolu kökenli Miletos Kolonizasyonuyla ilişkilendirilebilecek malzeme kültürünü ortaya koyuyor. Arkaik ve Klasik döneme ait buluntular, Samsun ve çevresinin antik dönemdeki toplumsal ve dinsel yapısını anlamada kaynak teşkil ediyor.
Samsun Müzesinde sergilenen bu koleksiyon, Karadeniz'in arkeolojik kent dokusuna dair doğrudan tanıklık sağlarken, ziyaretçilere dönemlerin üretim teknikleri ve dinsel pratikleri hakkında somut örnekler sunuyor.
KARADENİZ’İN TARİHİNE AYNA TUTAN SAMSUN MÜZESİ’NDE HAFİF RAYLI SİSTEM HATTI GÜZERGAHINDAKİ KAZILARDA ORTAYA ÇIKAN, ANTİK ANADOLU VE FRİG UYGARLIKLARINDA "ANA TANRIÇA" OLARAK KABUL EDİLEN MİTOLOJİK FİGÜR KYBELE İLE DİNİ MATERYALLERDEN OLUŞAN HEYKELCİKLER SERGİLENİYOR.
