Antep kilimini yaşatıyor: Yaşar Erbil 80 yıldır tezgah başında
Gaziantep’te yaşayan 88 yaşındaki Yaşar Erbil, henüz 8 yaşında babasından öğrenerek başladığı kilim dokumacılığını, yaklaşık 80 yıl boyunca aynı tutku ve gelenekle sürdürüyor. Şahinbey ilçesi Suyabatmaz Mahallesi'ndeki Şehreküstü Konakları'nda yer alan 6 metrekarelik küçük dükkanında, babasından kalan tahta tezgâhla Antep’in tarihini ve kültürel dokusunu yansıtan kilimler üretiyor.
Çocuk yaşta başlayan ustalığın öyküsü
Erbil, ilkokul beşinci sınıftan sonra tahta tezgâhın başına geçtiğini ve mesleği babasından öğrendiğini belirtiyor. Ustalık ve çıraklık yılları boyunca edindiği tecrübe, bugün dokuduğu kilimlerin hem motif hem işçilik zenginliğine yansıyor. Ürettiği kilimler, hem yurt içi hem de yurt dışı müşterilerine ulaşıyor.
Geleneksel tezgâh ve üretim süreci
Erbil, tezgâhında geleneksel yöntemlerle ilmek ilmek dokuduğu kilimleri, babasının öğrettiği ve kendi oluşturduğu tasarımlarla hazırlıyor. Her gün sabahın ilk ışıklarıyla tezgâhın başına geçen usta, modern makineleşmeye rağmen el emeğiyle üretimi sürdürmeyi tercih ediyor. Dükkanındaki üretim küçük ölçekli olsa da, üretim sürecinin tamamı geleneksel tekniklere dayanıyor.
Mesleğin zorlukları ve son temsilcilik
Erbil, mesleğin kentteki temsilcilerinden biri olduğunu vurguluyor ve tarihten gelen bir geleneği koruma çabasını sürdürüyor. Kendi ifadesiyle: "Kilim dokuma mesleğine 1945 yılında başladım. Yıllarca bu mesleğin çıraklığını yaptım ve 1960 yılına kadar kalfalık yaptım. O yıllarda makineleşme başlayınca mesleğimizin biteceği belliydi. 1960 yılından sonra kendi iş yerimi açtım. Bir dönem ara verdim ama fazla bir zaman geçmeden tekrar mesleğe başladım."
Erbil, babasının da iyi bir usta olduğunu anlatarak, "Zamanında babam da bu işi yapardı. O dönem Gaziantep’in en iyi sanayisi kilim dokumacılığıydı. Ben de ilkokula gider gelirken hep babama uğrardım. Babamın yanında masara sarardım. Ben sarardım babam da kilim dokurdu. Babam vefat ettikten sonra yine mesleğe ara verdim. 1995 yılında tekrar mesleğe başladım. Ne yaptıysam da baba mesleğinden ve kilim dokumaktan ayrılamadım. Halen kilim dokumaya devam ediyorum. Şimdi ustalığını yapıyorum," diyor.
Geleneksel dokumanın yaygınlığının azaldığına dikkat çeken Erbil, mesleğin zorluklarını ve azalmasını şu sözlerle özetliyor: "Benden başka kilim dokuyan kalmadı. Gaziantep’te kilim dokuyan bir ben kaldım. Çıraklık dönemimizde 9-10 bin tane tezgah vardı. 1960’lı yıllarda makineleşme başladı ve bu meslek de bitmeye doğru gitti. Kilim dokuma sanatı da yok oldu. Yok olmaya yüz tutan mesleğimi geleneksel yöntemlerle sürdürüyorum."
Devam eden emek ve gelecek hedefi
İlerlemiş yaşına rağmen Erbil, sağlığı ve ömrü el verdiği sürece Antep kilimini gelecek kuşaklara aktarmayı amaçladığını vurguluyor. Ürettiği el emeği kilimleri satarak hem geçimini sağlıyor hem de kültürel mirası yaşatmayı sürdürüyor. Erbil, tezgâh başında üretmeye devam edeceğini belirterek mesleğinin izlerini korumaya çalışıyor.
YAŞAR ERBİL, HENÜZ 8 YAŞINDA DOKUMAYA BAŞLADIĞI ANTEP KİLİMİNİ GELECEK KUŞAKLARA AKTARMAK İÇİN 80 YILDIR ÇALIŞIYOR.
