COP31 ilk haftasında öne çıkanlar
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Antalya’da düzenlenen konferansın ilk haftasına ilişkin yaptığı değerlendirmede, müzakerelerde diyalog, uzlaşı ve aksiyon odaklı bir zemin kurulduğunu söyledi. Kurum, 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen konferansta 196 ülke ve Avrupa Birliği temsilcilerinin yer aldığını, Liderler Zirvesi öncesinde 95 ülke ve 7 uluslararası kuruluştan 102 lider düzeyinde katılım sağlandığını belirtti.
Kurum, Birleşmiş Milletlerin ilk kayıtlarında 97 bini aşkın katılımcının yazılı olduğunu ve konferans için 1 milyon 100 bin metrekarelik bir alan hazırlandığını aktardı. Toplantıda COP31 Özel Temsilcisi Mehmet Emin Birpınar, COP31 İcra Kurulu Başkanı ve Baş İklim Müzakerecisi Fatma Varank, COP31 Üst Düzey İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ve COP31 İklim Diplomasisi Baş Sorumlusu Halil Hasar da hazır bulundu.
Müzakerelerin seyri ve beklentiler
Kurum, Avustralya Müzakereler Başkanı Chris Bowen başkanlığında yürütülen görüşmelerde gündemin tarafların uzlaşısıyla kabul edildiğini, emisyon azaltım çalışma programının sürdürülmesine geniş destek olduğunu vurguladı. Ayrıca iklim afetlerine uyumlu finansman ve adil geçiş konularında ülkelerin görüşlerinin birbirine yaklaştığını söyledi.
Türkiye ve Avustralya ekiplerinin üç tur istişare gerçekleştirdiğini ve tarafların görüşlerini içeren ilk değerlendirme belgesinin yayımlandığını aktaran Kurum, "Önümüzdeki hafta bakanlar düzeyindeki görüşmelerle Antalya’dan güçlü bir siyasi sonuç çıkarmayı hedefliyoruz. Amacımız açık ve başaracağız. Verilen sözleri insanların hayatına dokunan kararlara dönüştüreceğiz" ifadelerini kullandı.
Hedefler, taahhütler ve somut adımlar
COP31 kapsamında altı hedef öne çıkarıldı: "2035’e 35" Küresel Elektrifikasyon Hedefi, atık üretimindeki artışın %50 azaltılması, yeniden kullanılan malzeme oranının 2035’e kadar %15’e çıkarılması ve binalarda enerji yoğunluğunun azaltılması bunların başında geliyor. Kurum, ilk taslağın yayımlandığını ve ülkelerin önerileri doğrultusunda metnin daraltılarak uzlaşıya götürüleceğini ifade etti: "Antalya’dan tüm dünyaya güçlü bir mesaj vereceğiz."
Kurum, elektrifikasyon taahhüdüne 30’un üzerinde devletin destek verdiğini ve Uluslararası Ticaret Odası (ICC) gibi 170’ten fazla ülkede 45 milyonu aşkın şirketi temsil eden kuruluşların desteğini açıkladığını belirtti. İklim uygulamalarını hızlandırmak için BRIDGE (İklim Uygulama Köprüsü) ve SURFF (Sürdürülebilir Kentsel Dayanıklılık Finansman Mekanizması) gibi mekanizmalar üzerinden pilot uygulamaların devreye alındığını söyledi.
Finansman, taahhütler ve ikili görüşmeler
İklim finansmanına dair değerlendirmesinde Kurum, 1,3 trilyon dolarlık finansman hedefine henüz ulaşılamadığını, bu nedenle daha fazla kaynak ve siyasi iradeye ihtiyaç olduğunu vurguladı. Kurum, "Biz yeni bir taahhüt beklemiyoruz. Ama mevcut taahhütleri gerçekleştirin istiyoruz." diyerek ülkeleri mevcut yükümlülükleri yerine getirmeye çağırdı.
Ayrıca Çin, Rusya, Özbekistan, Küba ve Mısır ile gerçekleştirilen ikili görüşmelere değinen Kurum, Çin ile yenilenebilir enerji alanında yaklaşık 15 milyar dolarlık projeyi hayata geçirmek üzere irade ortaya koyduklarını, Rusya ve Özbekistan ile çevre ve şehircilik alanlarında protokoller imzalandığını belirtti. Suriye’nin yeniden inşası ve Türkiye’nin deprem bölgesindeki tecrübesinin paylaşılması yönünde de temaslar sürdüğünü aktardı.
Sözlerin uygulanması çağrısı
Kurum, iklim değişikliği tehdidine dikkat çekerek ülkeleri samimiyete davet etti ve örnek vererek Küba’da olası etkileri hatırlattı: "Küba’nın yüzde 19’u sular altında kalacak. Eğer tedbir alınmazsa bu yok olacak. Bu yüzden dünya artık samimi bir şekilde sözlerini tutmak mecburiyetindedir. Bu bir mecburiyettir, tercih değildir."
Emisyon azaltımı, uyum finansmanı ve adil geçiş başlıklarında istişarelerin sürdüğünü söyleyen Kurum, ortak politik karar hedefi için dengeli ve uygulanabilir metinler üzerinde çalışıldığını belirtti. Elektrifikasyonun fosil yakıtlardan çıkışı hızlandırmada kilit rol oynayacağını vurgulayan Kurum, sözlerin uygulamaya dönüştürülmesinin önemini tekrar etti: "Elektrifikasyonu ilerlettiğimiz zaman fosil yakıtlardan çıkışı hızlandırmış olacağız."
Sonuç olarak, COP31’in ilk haftası Kurum’un ifadesiyle diyalog ve uzlaşı zeminini güçlendirdi. Önümüzdeki bakanlar düzeyi görüşmelerle Antalya’dan uluslararası düzeyde uygulamaya yön veren siyasi bir sonuç çıkarmak hedefleniyor; odak ise verilen taahhütlerin hayata geçirilmesi ve somut finansal adımların atılmasıdır.
COP31 BAŞKANI VE ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANI MURAT KURUM, TÜRKİYE VE AVUSTRALYA EKİPLERİNİN ÜÇ TUR İSTİŞARE GERÇEKLEŞTİRDİĞİNİ VE İLK DEĞERLENDİRME BELGESİNİN YAYIMLANDIĞINI BELİRTTİ.
