COP31 Antalya'da başlıyor
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında düzenlenen 31. Taraflar Konferansı COP31, yarın Antalya COP31 Alanı'nda başlıyor. Türkiye, UNFCCC tarafı olan 196 ülke ve Avrupa Birliği'nin katılacağı bu zirveye ilk kez ev sahipliği yapıyor. Toplam 12 gün sürecek programda hem resmi müzakereler hem de saha uygulamaları eş zamanlı yürütülecek.
Mavi bölge: liderler ve resmi müzakereler:
Mavi Bölge, Birleşmiş Milletler yetkisi altında resmî müzakere alanı olarak planlandı. Alanın büyüklüğü 527 bin metrekare olarak belirlendi; Yeşil Bölge ile birlikte toplam COP31 Alanı 1 milyon 100 bin metrekareyi buluyor. Mavi Bölge'de 11-12 Kasım tarihlerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde düzenlenecek Liderler Zirvesi öne çıkıyor. Bugüne dek 102 ülkenin lideri ve 300'den fazla bakan katılım bildirdi. Mavi Bölge'de yaklaşık 100 bin ziyaretçi bekleniyor ve alanda 160 onaylı pavilyon ile 90 delegasyon ofisi başvurusu bulunuyor.
Mavi Bölge salon ve toplantı odalarına verilen Anadolu kökenli isimler dikkat çekiyor: en büyük genel kurul salonu Anadolu, diğer salonlar arasında Akdeniz, Antalya, ve Mevlana ile Yunus Emre'den esinlenen basın toplantısı salonları yer alıyor. Bu isimlendirme, konferansın diplomatik işlevinin yanı sıra kültürel bir sunum da taşıdığını gösteriyor.
Yeşil bölge: uygulama, halk ve kültür alanı:
Yeşil Bölge, ev sahibi ülkenin koordinasyonunda yürütülen ve halkla ilişkili etkinliklerin, özel sektör, sivil toplum, akademi ve gençlik programlarının gerçekleştirileceği 582 bin metrekarelik alanı kapsıyor. Yeşil Bölge'yi 1,5 milyon ziyaretçinin gezmesi öngörülüyor. Burada Sıfır Atık, İklim Dirençli Şehirler ve uygulama örnekleri sergilenecek; 12 tematik başlığa göre günlük programlar organize edilecek.
Yeşil Bölge'deki en büyük salonun adı Gazze olarak belirlendi; bu tercihle Türkiye'nin bölgesel hassasiyetleri ve insani dayanışma vurgulanmak isteniyor. Ayrıca Yeşil Bölge'de çocuk ve gençlere yönelik Çocuk Adası, Anadolu Bahçesi, COPArt sanat etkinlikleri ve 7 Bölge 7 Mutfak gibi kültürel programlar yer alacak.
Türkiye'nin vizyonu: 'Uygulama COP'u' ve öncelikler:
Türkiye, COP31'i yalnızca müzakere masası olarak değil, kararların uygulamaya dönüştüğü bir platform olarak kurguluyor. COP31 Başkanı Murat Kurum tarafından Bonn'da açıklanan Eylem Gündemi; Sıfır Atık, Temiz Enerji Dönüşümü/Elektrifikasyon, Gıda Güvenliği, İklim Dirençli Şehirler, Yeşil Sanayileşme gibi 10 öncelikli alanı içeriyor.
2035 hedefleri arasında ön plana çıkanlar şunlar: küresel elektrifikasyon oranının %35'e çıkarılması, atık üretim artışının yarı yarıya azaltılması, binalarda enerji kullanım yoğunluğunun en az %25 düşürülmesi ve üretimde döngüsel malzeme kullanım oranının en az %15 seviyesine yükseltilmesi. Ayrıca BRIDGE (İklim Uygulama Köprüsü) mekanizması ile Ulusal Katkı Beyanları'nın uygulamaya dönüştürülmesi ve proje-finansman bağlantılarının hızlandırılması hedefleniyor.
COP'un küresel yönetişimdeki rolü:
COP oturumları, UNFCCC çerçevesindeki ulusal bildirimlerin ve sera gazı envanterlerinin gözden geçirildiği, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması gibi süreçlerin seyrini etkileyen platformlar. COP31 de yalnızca karar alma değil; finansman, teknoloji transferi, dayanıklılık ve çok taraflı diplomasinin hızlandırılması açısından kritik bir fırsat sunuyor. Birleşmiş Milletler, UNDP, Avrupa Komisyonu, Dünya Bankası, OECD, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Uluslararası Enerji Ajansı gibi kurumlar lider düzeyinde katılım gösterecek.
Sürdürülebilirlik, erişilebilirlik ve yerel etki:
COP31, ISO 20121 sürdürülebilir etkinlik standartları çerçevesinde; düşük emisyonlu ulaşım, su ve enerji verimliliği, Sıfır Atık ve karbon dengeleme uygulamalarını içerecek şekilde düzenlendi. Erişilebilirlik açısından "Kimseyi Geride Bırakmama" ilkesi doğrultusunda engelsiz alan tasarımı, yönlendirme sistemleri, 35 işaret dili tercümanı, sesli yönlendirme ve gerçek zamanlı altyazı gibi destekler sağlanacak.
Yeme-içme ve tedarikte yerel ekonomi öncelikli tutuluyor: alanda 22 restoran, 85 kiosk ve otomatlar yer alacak; ürünlerin %51'i 80 km yarıçaptan temin edilecek, bölgesel kullanım oranı hedefi %70, yerel ürün kullanım oranı ise %90'ın üzerinde planlandı. Bu yaklaşım, bölge üreticilerine gelir sağlarken uzun mesafeli taşımacılığın karbon yükünü azaltmayı amaçlıyor.
Sıfır Atık uygulamaları Mavi ve Yeşil Bölge genelinde görünür kılınacak: Mavi Bölge'deki 10 bin metrekarelik Zaman Tüneli ve Sıfır Atık Müzesi ile Yeşil Bölge'deki Uygulama ve Atölye Merkezi, katılımcılara atık azaltımı, ayrıştırma ve döngüsel ekonomi pratiklerini aktaracak. Solak Köyü, Demirciler Köyü ve Ormana Köyü gibi örnekler Sıfır Atık Köyü olarak saha dışında gösterilecek.
COP31'de sanat, gastronomi ve eğitim bir arada yürütülüyor: COPArt projeleri, açık hava enstalasyonları ve sergilerle iklim farkındalığına kültürel boyut katacak; Anadolu Bahçesi ve "7 Bölge 7 Mutfak" programı sürdürülebilir gastronomi uygulamalarını tanıtacak. Çocuk ve gençlere yönelik programlar ise Kızılay, TÜÇA ve AFAD iş birlikleriyle Yeşil Bölge Çocuk Adası'nda yer alacak.
Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen COP31, masadaki taahhütlerin sahadaki uygulamalarla sınandığı, çok sayıda paydaşın bir arada çalıştığı ve küresel gündemi eyleme dönüştürme iddiasını taşıyan bir buluşma olarak öne çıkıyor.
ANTALYA COP31 ALANI
